ស្ទើរមិនគួរឱ្យជឿ! ទីក្រុងក្រោមទឹកអស្ចារ្យទាំង ៥ ដែលនៅតែមានក្នុងពិភពលោក

ប្រសិនបើនិយាយដល់ទីកន្លែងដែលមានតាំងពីយូរយាររាប់ពាន់ឆ្នាំ មនុស្សភាគច្រើននឹងគិតដល់ទីក្រុង ប្រាសាទ ឬកន្លែងផ្សេងៗនៅលើដីជាមិនខាន។ ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមនោះប្រិយមិត្តមានដឹងអត់ថាសូម្បីតែនៅក្រោមទឹកក៏មាននៅទីកន្លែងអស្ចារ្យជាច្រើនដែលបន្សល់ទុកពីបុរាណកាលដែរ?

១. ទីក្រុងយ៉ូណាហ្គូនី

យ៉ូណាហ្គូនីគឺជាទីក្រុងក្រោមទឹកដ៏អស្ចារ្យមួយដែលមានទីតាំងនៅប្រទេសជប៉ុនដោយបង្កប់ទៅដោយភាពចម្រូងចម្រាសជាច្រើន និងអាថ៌កំបាំងនៅឆ្នេរសមុទ្រនៃកោះ Ryukyu។ ទីក្រុងយ៉ូណាហ្គូនីត្រូវបានរកឃើញនៅឆ្នាំ ១៩៨៦ ដោយលោក Kihachiro Aratake នាយកនៃសមាគមន៍ទេសចរណ៍ Yonaguni-Cho ខណៈលោកកំពុងសិក្សាពីការសង្កេតមើលរបស់ត្រីឆ្លាមដោយក្នុងពេលនោះលោកបានកត់សម្គាល់ឃើញទីនោះមានទម្រង់មួយចំនួនស្រដៀងនឹងរចនាសម្ព័ន្ធស្ថាបត្យកម្មរាងពីរ៉ាមីត។ ដូច្នេះមិនយូរប៉ុន្មានអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តមួយក្រុមដែលដឹកនាំដោយ Masaaki Kimura នៃសាកលវិទ្យាល័យ Ryūkyūs បានទៅដល់ និងសិក្សាពីទីនោះតែម្ដង។ យោងតាមរយៈរបាយការណ៍ពីអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តដែលសិក្សានៅទៅនោះកន្លងមកបានបង្ហាញថាទីក្រុងបុរាណនេះបានលេចទឹកអស់ប្រមាណកាលពី ១០០០០ ឆ្នាំមុនដោយមានឆ្លុះបញ្ចាំងពីអរិយធម៌ដែលបានបាត់បង់អស់រយៈពេលជាយូរផងដែរ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់មូលហេតុនៃការលេចចូលទៅក្នុងទឹកគឺមិនទាន់មានរបាយការណ៍ជាក់លាក់ណាមួយបញ្ជាក់នៅឡើយទេ។

២. ទីក្រុងតោ

ទីក្រុង​ក្រោម​ទឹក​ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​ទីក្រុង​តោ ឬទីក្រុង Shi Cheng ត្រូវ​បាន​លាក់​ខ្លួន​ចម្ងាយ ៤០ ម៉ែត្រ​ពី​ក្រោម​ផ្ទៃ​បឹង Qiandao ភាគ​ខាង​កើត​ប្រទេស​ចិន។ នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៩ បឹង Qiandao បានជួបគ្រោះទឹកជំនន់ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សប្រមាណ ៣០០០០ នាក់ត្រូវផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅទើប​ទីក្រុង​តោត្រូវបានគេបោះបង់ចោលអស់មួយរយៈ។ លុះដល់ឆ្នាំ ២០០១ រដ្ឋាភិបាលចិនបានធ្វើបេសកកម្មរុករកទីកន្លែងដែលបានបាត់បង់នៅក្រោមទឹក ទើបប្រទះឃើញទីក្រុងតោ។ យោងតាមរបាយការណ៍នៃការសិក្សាមួយចំនួនបានបង្ហាញថាទីក្រុងតោគឺជាសំណង់ដ៏អស្ចារ្យ និងមានការតុបតែងយ៉ាងប៉ិនប្រសប់តាំងពីទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៣០០ ។ មកដល់ឆ្នាំ ២០១៧ ទីក្រុងតោត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលចិនបើកជាកន្លែងសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរចូលទស្សនា។ យ៉ាងណាមិញក៏សព្វថ្ងៃនេះទីក្រុងតោនៅតែត្រូវបានអ្នកជ្រមុជទឹកចុះទៅសិក្សាពីភាពខុសគ្នានៅកន្លែងផ្ទាល់ផងដែរ។

៣. ទីក្រុងអាឡិចសាន់ឌ្រី

អាឡិចសាន់ឌ្រីគឺជាទីក្រុងបុរាណអេហ្ស៊ីបដែលបានបាត់ខ្លួនអស់រយៈពេលជាយូរដែលក្នុងនោះបង្កប់ទៅដោយរឿងព្រេង និងអាថ៌កំបាំងផ្សេងៗជាច្រើនជុំវិញប្រាសាទក្រោមទឹកមួយនេះ។ យោងតាមអ្នកនិពន្ធវិទ្យាសាស្ត្រ Laura Geggel ទីក្រុងដែលបាត់នោះត្រូវបានរកឃើញដំបូងនៅឆ្នេរសមុទ្រ Alexandria ប្រទេសអេហ្ស៊ីបក្នុងឆ្នាំ ២០០០ ហើយបានក្លាយជាកម្មវត្ថុនៃការជីកកកាយជាប្រចាំចាប់តាំងពីពេលនោះមក។ កំលុងពេលនោះមិនត្រឹមតែរកឃើញតែទីក្រុងមួយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគេក៏បានរកឃើញកន្លែងមួយមានឈ្មោះ Thonis-Heracleion ដែលមិនទីតាំងស្ថិតនៅឆ្ងាយបន្តិចពីអាឡិចសាន់ឌ្រី។ យោងទៅតាមការស្រាវជ្រាវពីអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត ទីក្រុងទាំងពីរត្រូវបានថែរក្សាបានយ៉ាងល្អដែលគេបានសន្និដ្ឋានមានអាយុកាល ២០០០ ឆ្នាំមកហើយ។ កំលុងពេលចុះទៅស្រាវជ្រាវ គេក៏បានប្រទះឃើញនូវបំណែកកាប៉ាល់ផ្សេងៗ និងយុថ្កាដែលបានធ្លាក់ចុះទៅដល់ទៅនោះ សូម្បីតែកំណប់មាសក៏បន្សល់ទុកនៅទីនោះផងដែរ។ សព្វថ្ងៃនេះទីក្រុង Thonis-Heracleion អនុញ្ញាតសម្រាប់តែអ្នកជំនាញច្រមុជទៅទស្សនា ខណៈទីក្រុងអាឡិចសាន់ឌ្រីនឹងត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញនៅសារមន្ទីរបុរាណវិទ្យាក្រោមទឹកនៃ Alexandria ឆាប់ៗនេះ។

៤. ទីក្រុងដាវ៉ាកា

ទីក្រុងក្រោមទឹកដែលមានអាយុ ៣២ ០០០ ឆ្នាំ ឬហៅមួយទៀតថា Gateway to Heaven ដែលស្ថិតនៅប្រហែលជាង ៣០ ម៉ែត្រនៅក្រោមឈូងសមុទ្រ Cambay ប្រទេសឥណ្ឌាត្រូវបានគេរកឃើញក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៨។ នៅក្នុងនោះគេបានរកឃើញនូវសំណង់បុរាណ សសរស្ដម្ភ ផ្ទៃក្រឡានៃទីក្រុង និងវត្ថុបុរាណមួយចំនួនដែលស្ថិតក្នុងភាពអាថ៌កំបាំងដោយមនុស្សមួយចំនួនជឿថាមានអាយុកាលយ៉ាងហោចណាស់ ១០ ០០០ ឆ្នាំ អ្នកខ្លះថាមានអាយុកាល ៥០០០ ឆ្នាំ ប៉ុន្តែអ្នកខ្លះវិញទៀតជឿថាមានអាយុកាលតាំងពីមជ្ឈិមសម័យមកម្ល៉េះ។ ទីក្រុងបុរាណ Dwarka របស់ឥណ្ឌាត្រូវបានគេស្គាល់នៅក្នុងវប្បធម៌ហិណ្ឌូថាជាទីក្រុងដ៏អស្ចារ្យ និងស្រស់ស្អាតរបស់ Krishna ។ យោងតាមការសរសេររបស់ហិណ្ឌូបាននិយាយថានៅពេលដែល Krishna បានចាកចេញពីផែនដីដើម្បីចូលរួមក្នុងពិភពខាងវិញ្ញាណ យុគសម័យ Kali បានចាប់ផ្តើម ហើយ Dwarka និងអ្នករស់នៅរបស់វាត្រូវលិចលង់ទឹកដោយសមុទ្រ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយអ្នកផ្សេងទៀតអះអាងថានៅឆ្នាំ ១៤៧៣ Mahmud Begada ស្ដេចនៃ Gujarat Sultan គឺជាអ្នកវាយប្រហារទីក្រុង និងបំផ្លាញទីក្រុងដាវ៉ាកានេះ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ក៏ទីក្រុងក្រោមទឹកនេះពិតជាបាត់បង់អស់យូរមកហើយ ហើយក៏ពោរពេញដោយអាថ៌កំបាំង និងរឿងព្រេងដ៏អស្ចារ្យផ្សេងៗផងដែរ។

៥. ទីក្រុង Pavlopetri

នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៧ លោកបណ្ឌិត Nicholas Flemming អ្នកស្រាវជ្រាវភូមិសាស្រ្តសមុទ្រមកពីវិទ្យាស្ថានមហាសមុទ្រនៃសាកលវិទ្យាល័យ Southampton បានរកឃើញទីក្រុង Pavlopetri ខណៈលោកសង្កេតមើលឃើញអ្វីមួយដែលមានទម្រង់ដូចជាប្រាសាទបុរាណ។ លុះនៅឆ្នាំ ១៩៦៨ ក្រុមបុរាណវិទូមកពីទីក្រុង Cambridge បានគូសផែនទីនៃទីក្រុងមួយនេះដោយ Pavlopetri ស្ថិតនៅចន្លោះកូនកោះ Pavlopetri និងឆ្នេរ Pounta នៃ Laconia នៅលើឧបទ្វីប Peloponnese ប្រទេសក្រិក។ ទីក្រុងក្រោមទឹកនេះត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះតាមទីតាំងដែលទីក្រុងនេះឈរជើង ហើយក៏ជាទីក្រុងក្រោមទឹកដែលមានអាយុកាលចំណាស់បំផុតតាំងពីយុគសម័យសំរិទ្ធិមកម្ល៉េះ  និងត្រូវបានគេកាន់កាប់ពីសហវត្សទីបីរហូតដល់ឆ្នាំ ១១០០ មុនគ.ស។ នៅក្នុងនោះគេក៏បានរកឃើញនូវសំណង់អាគារជាច្រើនមានលក្ខណៈពិសេសដែលស្ថាបត្យកម្មទីនោះមានភាពស្មុគស្មាញដូចជាខ្លោងទ្វារ និងសសរជាដើម។ ទិដ្ឋភាពដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយទៀតគឺទីក្រុងក្រោមទឹក Pavlopetri ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាភស្ដុតាងនៃការធ្វើពាណិជ្ជកម្មនាជំនាន់នោះ។

គួរបញ្ជាក់ម្ដងទៀតថាក្រៅពីទីក្រុងទាំង ៥ នេះក៏នៅមានទីក្រុងក្រោមទឹកផ្សេងទៀតដូចជាទីក្រុង Port Royal នៅប្រទេសចាម៉ៃកា និងទីក្រុង San Roma de Sau នៅប្រទេសអេស្ប៉ាញជាដើម។ ជាងនេះទៅទៀតមូលហេតុនៃការលិចទឹកនៃកន្លែងគឺមិនទាន់ត្រូវបានសន្និដ្ឋាននៅឡើយទេ ហើយក៏កំពុងតែត្រូវបានគេសិក្សាស្រាវជ្រាវមកដល់សព្វថ្ងៃផងដែរ៕



របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

អត្ថបទកម្សាន្ត

មើលទាំងអស់ ➧

ចូលរួមម្ដងទៀតហើយ! ប្រេនខ្មែរ ALmée Couture នឹងទៅ New York Fashion Week 2026 ខែក្រោយនេះ

ជា​ថ្មី​ម្ដង​ទៀត​ប្រេន​សម្លៀកបំពាក់​កូន​ខ្មែរ​ដែល​ល្បី​លំដាប់​អន្តរជាតិ ALmée Couture ដែល​កសាង​ឡើង​ដោយ​ដៃ​ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​ដ៏​ស្រស់​ស្អាតTaing Sokhang។ កាលពី​

CSFF ចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសិក្សាទីផ្សារ និង​ផ្សព្វផ្សាយ​ទេសចរណ៍កម្ពុជា

កាលពី​ថ្ងៃ ២១ ខែ សីហា ឆ្នាំ ២០២៦ កន្លង​ទៅ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសិក្សាទីផ្សារ និង​ផ្សព្វផ្សាយ​ទេសចរណ៍កម្ពុជា (CTB) និង​មហោស្រពភាពយន្តខ្លីចតុមុខ (CSFF)

ប្រទេសអូស្ត្រាលីប្រកាសហាមឃាត់មិនឱ្យបទចម្រៀងបង្កើតដោយ AI ចូលតារាងចម្រៀងផ្លូវការណាមួយឡើយ

ថ្មីៗនេះសមាគមឧស្សាហកម្មថតសំឡេងអូស្ត្រាលី (ARIA) បានចេញវិធានការថ្មីដោយហាមឃាត់បទចម្រៀងដែលបង្កើតឡើងដោយបច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត

មកស្គាល់ពីត្បូង Zircon ខៀវ របស់ខេត្តរតនគិរី ល្បីសុះសាយរហូតដល់ក្រុមហ៊ុន LV ជ្រើសច្នៃគ្រឿងអលង្ការតម្លៃមហាសាល

ដូច​ដែល​ដឹង​ស្រាប់​ហើយ​ថា កាលពី​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មុន​ល្បី​រឿង​ក្រោយ​ក្រុមហ៊ុន Louis Vuitton របស់​បារាំង បាន​ច្នៃ​ត្បូង Zircon ខៀវ របស់​ខេត្ត​រតនគិរី នៃ​ប្រទេស​

«កន្លាស់អាវរូបចាបទាំងគ្រាប់» បច្ចុប្បន្នក្លាយជាគ្រឿងតុបតែង​លម្អ​កាយា​កូនក្រមុំ ក្នុងថ្ងៃមង្គលការ

សម្ដេច​ព្រះ​វររាជ​នី នាថ វ័ណ ជា​ម្ចាស់ «កន្លាស់​ចាប​ទាំង​គ្រាប់» ដ៏​ប្រណីត កាលពី​អតីតកាល បាន​កំពុង​ក្លាយ​ជា​គ្រឿងអលង្ការ​ដ៏​ថ្លៃថ្លា នា​ថ្ងៃ​មង្គលការ​កូន​ក្រមុំ

មហោស្រព​ភាពយន្ត​ខ្នាត​ខ្លី​កម្ពុជា បើក​ឱកាស​ឱ្យ​យុវជន​ចែក​រំលែក​រឿងរ៉ាវ​តាម​រយៈ​ខ្សែ​ភាពយន្ត

មហោស្រព​ភាព​យន្ត​ខ្នាត​ខ្លី​កម្ពុជា បាន​ក្លាយ​ជា​វេទិកា​សម្រាប់​សមិទ្ធិករ​វ័យ​ក្មេង​ដែល​ចង់​ប្រឡូក​ក្នុង​វិស័យ​ភាពយន្ត​ដោយ​​ចាប់​ផ្ដើម​ពី​ការ​ផលិត​ភាពយន្ត​ខ្លី ​ដើម្បី​បោះ​ជំហាន​ឈាន​ទៅ​រក​ភាពយន្ត​ខ្នាត​វែង។

ចោះប្រមាត់ ល្បែងកម្សាន្តរបស់ខ្មែរទំនៀមអ្នកសៀមរាបច្រើនលេងក្នុងរដូវវស្សា

ល្បែង​ចោះ​ប្រមាត់ ជា​ប្រភេទ​ល្បែង​កម្សាន្ត​មួយ​របស់​ខ្មែរ ដែល​ល្បែង​មួយ​នេះ​មាន​តែ​នៅ​ភូមិ​កំពង់ភ្លុក , ភូមិ​កំពង់​ឃ្លាំង ស្រុក​សូត្រ​និគម និង​ស្រុក​ជីក្រែង ខេត្ត​សៀមរាប ជា​ភូមិ​ស្ថិត​ជាប់​មាត់​ទន្លេ​សាប។

អ៊ិន លក្ខិណា ចូលដល់ Top 60 នៃការប្រកួត Miss World Top Model របស់​កម្មវិធី Miss World 2026

បវរកញ្ញា​ពិភពលោក​របស់​កម្ពុជា ២០២៦ កញ្ញា អ៊ិន លក្ខិណា បាន​ជាប់​ចូល​ក្នុង​ Top 60 នៃ​ការ​ប្រកួត Miss World Top Model របស់​កម្មវិធី Miss World 2026 ដែល​កំពុង​រៀបចំ​ឡើង​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម

ឪពុកម្ដាយចង់ឱ្យកូនមានចំណេះជំនាញសិល្បៈក្នុងខ្លួន សិក្សាឥតបង់ថ្លៃនៅសាលាមធ្យមវិចិត្រសិល្បៈ

អាណាព្យាបាល​ដែល​មាន​កូន​ៗ​ក្រោម​អាយុ ១៨ ឆ្នាំ ហើយ​ចង់​បណ្ដុះ​ជំនាញ​សិល្បៈ​ក៏​ដូច​ជា​ចង់​ឱ្យ​ពួកគេ​បាន​សិក្សា​នូវ​ចំណេះ​ជំនាញ​ដែល​ដូន​តា​ខ្មែរ​បាន​បន្សល់​ទុក​ឱ្យ ឱកាស​បាន​ដល់​ហើយ។

ទៅ​សៀមរាប​កុំ​ភ្លេច​ចូល​មើល​ពិព័រណ៍​សំលៀកបំពាក់​ប្រពៃណី​បុរាណ​ខ្មែរ សម្រាប់ភ្ញៀវ​ខ្មែរ​ ១ពាន់​រៀល​ប៉ុណ្ណោះ

ដំណឹង​ល្អ​សម្រាប់​ទេសចរ​ដែល​ទៅ​លេង​លេង​កម្សាន្ត​ក្នុង​ខេត្ត​សៀមរាប​កុំ​ភ្លេច​ឆៀង​ចូល​ទស្សនា ពិព័រណ៍​សម្លៀកបំពាក់​បុរាណ​ដែល​ជា​កេរ្តិ៍​ដំណែល​ដូន​តា​បាន​បន្សល់​ទុក​តាំង​ពី​យូរ​លង់​នៅ​ឯ​សារមន្ទីរ​វាយនភណ្ឌ​ប្រពៃណី​អាស៊ី។