ព្រឹត្តិការណ៍ដែលត្រូវចងចាំ ជុំវិញរឿងក្តីប្រាសាទព្រះវិហារ

ថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៣ នេះគឺជា​ខួបទី ​១៥ ឆ្នាំ​នៃ​ការដាក់បញ្ចូល​ប្រាសាទព្រះវិហារ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​។ ប្រាសាទព្រះវិហារ ត្រូវបានចុះបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិ​កភណ្ឌពិភពលោក នាកិច្ចប្រជុំទី៣២ របស់គណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០៨ នៅទីក្រុងកេប៊ិច ប្រទេសកាណាដា។ គួររំឭកថាមុន និងក្រោយ​ឈ្នះក្តី​លើ​ប្រទេស​ថៃ​នៅ​តុលាការអន្តរជាតិ​ក្រុងឡាអេ​នា​ថ្ងៃទី​១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​១៩៦២​ មានព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើនបានកើតជុំវិញរឿងប្រាសាទព្រះវិហារ ចាប់តាំងពីបញ្ហាការទូត ការប្តឹងផ្តល់ឡើងតុលាការ និងការផ្ទុះអាវុធផងដែរ។

បើត្រលប់ទៅក្រោយបន្តិច ជម្លោះ​ទាក់ទង​នឹង​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​បាន​​ផ្ទុះ​ឡើង​ខ្លាំង តាំងពីឆ្នាំ​ ១៩៥៤ ក្រោយ​កម្ពុជា​បាន​ទទួល​ឯករាជ្យ​ពី​បារាំង ដោយ​ថៃ​បាន​បញ្ជូន​កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ ចូល​មក​កាន់​កាប់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ។ ក្រោយ​ពី​ដំណើរ​ការ​តាម​ផ្លូវ​ទូត​ទទួល​បរាជ័យ កម្ពុជា​បាន​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​ទៅ​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ ក្រុង​ឡាអេ នៅថ្ងៃ៦ ​តុលា ឆ្នាំ ​១៩៥៩។

នៅក្នុងអង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ កម្ពុជាបាន​​លើក​យក​​​ ផែនទីដងរែក (ផែនទី​ឧបសម្ព័ន្ធ​ទី១) ដែល​ជា​ផែនទី​​កើតចេញ​ពី​សន្ធិសញ្ញា​បារាំង-សៀម ឆ្នាំ​១៩០៤ មក​ធ្វើ​ជា​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់ ចំណែកឯភាគីថៃបានលើក​ទឡ្ហីករណ៍​មួយចំនួន ដើម្បី​​ច្រានចោលការលើកឡើងរបស់​កម្ពុជា និងលើកហេតុផល​ថា ខ្សែបន្ទាត់​ព្រំដែន​ នៅ​ក្នុង​ផែនទី​នេះ ខុសពី​អ្វី​ដែល​បាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​សន្ធិសញ្ញា​បារាំង-សៀម ឆ្នាំ​១៩០៤។

តែនៅទីបំផុត តុលាការក្រុងឡាអេបានច្រានចោលការលើកឡើងរបស់ថៃ និងសម្រេចថា ១ ប្រាសាទព្រះវិហារ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​អធិបតេយ្យ​របស់​កម្ពុជា ទី២ ថៃ​ត្រូវ​តែ​ដក​កងទ័ព ប៉ូលិស ឬ​ឆ្មាំ​ផ្សេងទៀត ដែល​ឈរជើង​នៅ​ក្នុង​ប្រាសាទ និង​នៅ​​​​​​​​​ជុំវិញ​ប្រាសាទ និងទី៣ ថៃ​ត្រូវ​ប្រគល់​នូវ​រាល់​​​វត្ថុបុរាណ ដែល​ថៃ​បាន​យក​ចេញ​ពី​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ ឬ​ពី​​តំបន់​ប្រាសាទ​ ក្នុង​​អំឡុង​ពេល​ដែល​ថៃ​កាន់កាប់​ប្រាសាទ ចាប់តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៥៤ ​មក។

ដ្បិតថា តុលាការ​បាន​កាត់សេចក្តីរឿងប្រាសាទរួចរាល់ហើយ តែ​បញ្ហាចម្រូងចម្រាស់នៅបន្តកើតមានទាក់ទងទៅនឹងបញ្ហាបន្ទាត់ព្រំដែនម្តង។ ភាគី​ថៃយល់ថា សាលក្រម​ឆ្នាំ​១៩៦២​នេះ គឺ​ទាក់ទង​តែ​នឹង​​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ប៉ុណ្ណោះ ដោយ​តុលាការ​មិន​បាន​សម្រេច​សេចក្តី​​ទៅលើ​ខ្សែបន្ទាត់​ព្រំដែន​​នោះទេ។

នៅបរិវេណ​ជុំ​វិញ​ប្រាសាទ ដែល​មាន​ទំហំ​ ៤.៦គីឡូម៉ែត្រ​ក្រឡា ថៃនៅតែបន្តដាក់កងកម្លាំងរបស់ខ្លួន ហើយប្រកាន់ជំហជារបស់ខ្លួន រហូតលើកទ័ពចូលឈ្លានពានវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈរបស់កម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ បង្កឱ្យមានជម្លោះព្រំដៃនរវាង កម្ពុជា-ថៃ ផ្ទុះឡើងជាថ្មី។

ហេតុការណ៍ក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ជម្រុញឱ្យកម្ពុជាប្ដឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្ដរជាតិម្តងទៀត ដើម្បីឱ្យតុលាការបកស្រាយសេចក្តីសម្រេចរបស់ខ្លួន ដែលកាត់ក្តីរួចហើយកាលពីឆ្នាំ ១៩៦២។ នៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ២០១៣ តុលាការ​ បាន​បើក​សវនាការ​ជា​សាធារណៈ ដោយ​ប្រកាស​សេចក្តី​សម្រេច​ឱ្យ​កម្ពុជា​ឈ្នះក្តី ឬកម្ពុជា​មាន​អធិបតេយ្យភាព​លើ​ដែនដី​ទាំង​មូល​នៃ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ និងបាន​បង្គាប់​ឱ្យ​ភាគីថៃ​ដកទ័ព​ចេញពី​ព្រំដែន​ជម្លោះ នៅត្រង់​តំបន់​ជុំវិញ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ។

ទោះជា សេចក្ដី​សម្រេច​ចុងក្រោយរបស់តុលាការក្រុងឡាអេ នៅ​តែ​មិនអាចឱ្យថៃអនុវត្តតាមសេចក្តីសម្រេចនោះដដែល។ លើសពីនេះ មកទល់ឆ្នាំ ២០២៣ នេះភាគីថៃនៅមិនទាន់ប្រគល់វត្ថុបុរាណដែលបានយកចេញពីបរិវេនប្រសាទព្រះវិហារ​អំឡុង​ពេល​ដែល​ខ្លួន​កាន់​កាប់​ប្រាសាទ​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​១៩៥៤​ មកកម្ពុជាវិញនោះទេ។

អបអរខួបទី ​១៥ឆ្នាំ​នៃ​ការដាក់បញ្ចូល​ប្រាសាទព្រះវិហារ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ និងចូលរួមសិក្សាស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រ ថែរក្សា និងការពារនូវសម្បត្តិវប្បធម៌របស់ជាតិ។

តំណចូលទៅអានខ្លឹមសារលម្អិត នៃសាលដីការឿងក្តីប្រសាទព្រះវិហារ ដែលបកប្រែពីតុលាការយុត្តិធម៌អន្តជាតិក្រុងឡាអេ៖ https://pressocm.gov.kh/wp-content/uploads/2017/07/converted-ICJ-Edition-Final-A5.pdf៕


របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

អត្ថបទកម្សាន្ត

មើលទាំងអស់ ➧

ធុញនឹងការងារពេក អ្នកបើកយន្តហោះម្នាក់ចំណាយពេលជាង ២ ម៉ោង បើកបរយន្តហោះចេញជាអក្សរថា “ខ្ញុំធុញ”

នរណាក៏ធ្លាប់មានអារម្មណ៍ធុញទ្រាន់នឹងការងារដែរ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកបើកយន្តម្នាក់នៅក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស បានរំសាយភាពធុញទ្រាន់នេះទៅជាស្នាដៃដ៏ប្លែកមួយ ដោយបានចំណាយពេលជាង ២ ម៉ោងនៅលើផ្ទៃមេឃដើម្បី

​កុយ អេនណា ដើរឡើងភ្នំខ្ពស់បំផុតក្នុងស្រុក បង្ហាញសម្រស់ធម្មជាតិបៃតងខៀវស្រងាត់ សត្វព្រៃកម្រៗនៃកម្ពុជា

កុយ អេនណា ជា​ការងារ​ជា​តារា​បង្ហាញ​ម៉ូដ បវរកញ្ញា ហើយ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា​អ្នក​ធ្វើ​ដំណើរ​ផ្សងព្រេង​ស្រី​ដែល​មិន​ចេះ​ខ្លាច​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ថ្មើរ​ជើង​ទៅ​កាន់​រមណីយដ្ឋាន​ផ្សេង​ៗ ដើម្បី​ចូលរួម​ក្នុង​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ពី​កន្លែង​ទេសចរណ៍​ខ្មែរ​គ្រប់​ខេត្ត​ក្រុង

ចង់លេងផ្លូវកាត់! បុរសកូរ៉េម្នាក់ប្រើប្រាស់វ៉ែនតាមាន AI លួចចម្លងក្នុងការប្រឡងថ្នាក់ជាតិ

រដ្ឋអាជ្ញាកូរ៉េខាងត្បូងបានចោទប្រកាន់បុរសម្នាក់ពីបទប្រើប្រាស់វ៉ែនតាឆ្លាតវៃ ដែលមានបំពាក់បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដើម្បីលួចចម្លងក្នុងការប្រឡងយកវិញ្ញាបនបត្រថ្នាក់ជាតិ។ នេះជាចំណាត់ការផ្លូវ

អ៊ីតាលី ប្រទេសដំបូងគេដែលអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលិកសុំច្បាប់ឈប់សម្រាកមើលថែសត្វចិញ្ចឹមឈឺដោយទទួលបានប្រាក់ឈ្នួល

ប្រទេសអ៊ីតាលីបានបង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងនាមជាប្រទេសដំបូងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក ដែលបានចែងជាផ្លូវការនូវសិទ្ធិរបស់បុគ្គលិកក្នុងការសុំច្បាប់ឈប់សម្រាកដើម្បីមើលថែសត្វចិញ្ចឹមមានជំងឺ ដោយនៅតែទទួលបានប្រាក់ឈ្នួល។

ដាណែត មេក្រុមរាំ OMG កំពុងវិវឌ្ឍន៍ខ្លួនទៅជាមេក្រុមហ៊ុន Agency

​ក្រុម​រាំ OMG ដ៏​ល្បី​ដែល​មាន​បទពិសោធន៍​ជាង ១០ ឆ្នាំ និង​ធ្លាប់​តំណាង​ឲ្យ​កម្ពុជា​ចេញ​ទៅ​ប្រកួត​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ហើយទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ថែម​ទៀត​ផង កំពុងតែ​បោះជំហ៊ាន​ថ្មី​លើ​វិស័យ​សិល្បៈ​ដដែល តែ​ជា​ជំនាញ​ដ៏​ល្អ។ ដោយ​មិន​ចង់​ទុក​ចោល​បទពិសោ

មានលុយទិញទុកមើលបាន! គ្រោងឆ្អឹង T-rex លក់ចេញក្នុងតម្លៃ ៥០.១ លានដុល្លារ នៅការដេញថ្លៃរបស់ Sotheby’s

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដានេះ ក្រុមហ៊ុនដេញថ្លៃ Sotheby’s បានដាក់ដេញថ្លៃគ្រោងឆ្អឹងផូស៊ីលដាយណូស័រ Tyrannosaurus rex ក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក ដោយបានលក់ចេញក្នុងតម្លៃ ៥០.១ លានដុល្លារ ក្លាយជាគ្រោងឆ្អឹងថ្លៃបំផុត

ជូរី ល្អហួស នឹងអង្រួនឆាក Miss Teen icon international 2026 ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ

ទី​បំផុត​ឆាក​បវរកញ្ញា​អន្តរជាតិ ដែល ជូរី ល្អហួស នឹង​តំណាង​ឲ្យ​កម្ពុជា ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ឲ្យដឹងហើយ។ ដោយ​យុវតី​រូប​នេះ​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ឲ្យ​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង Miss Teen icon international 2026 ដែល​ជា​ជា​វេទិកា​ដ៏​

កូនចិញ្ចឹមខ្មែររបស់ Angelina Jolie និងប្អូនស្រីប្រកាសតាមកាសែត ស្នើសុំឈប់ប្រើប្រាស់នាមត្រកូលឪពុកជាផ្លូវការ

Maddox និង Zahara កូនចិញ្ចឹមរបស់ Angelina Jolie និង Brad Pitt ដែលពួកគេបានទទួលចិញ្ចឹមបីបាច់កាលពីពេលនៅរស់នៅជាប្តីប្រពន្ធជាមួយគ្នា បានដើរទៅមុខមួយជំហានទៀតក្នុងការបំពេញនីតិវិធីដើម្បី

ក្រសួង​ប្រើធម៌​ក្ដៅដល់​​អាជីវករ​ជួល​ឈុត​បុរាណ​ច្នៃ​ខុស​ទម្រង់​ដើម និង​ការប្រើកំណាត់សម្លៀកបំពាក់​​ថៃ

ក្រសួង​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ប្រើ​ធម៌​ក្ដៅ​ដល់​អាជីវករ​ដែល​ប្រកប​របរ​ជួល​ឈុត​បុរាណ​ក្នុង​ខេត្ត​សៀមរាប​ដែល​ច្នៃ​ខុស​ទម្រង់​ដើម និង​ប្រកាស​បិទ​ការ​ប្រើប្រាស់​កំណាត់​ដែល​មាន​ប្រភព​មក​ពី​ប្រទេស​ថៃ យ៉ាង​យូរ​ត្រឹម​ដើម​ឆ្នាំ ២០២៧។

ប្រេន ALmée Couture បានបង្ហាញខ្លួនក្នុងកម្មវិធី Bilibili World នៅចិន គ្រងដោយព្រះនាង ជេនណា

សិល្បករ និង​ជា​សែ​រាជវង្ស​ខ្មែរ​ព្រះនាង នរោត្តម ជេនណា បាន​ចូលរួម​កម្មវិធី Bilibili World ឆ្នាំ ២០២៦ កាលពី​ថ្ងៃ ១០ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០២៦ កន្លង​ទៅ​នៅ នៅ​មជ្ឈមណ្ឌល​ពិព័រណ៍ និង​សន្និបាត​ជាតិ​ក្នុង​ទីក្រុង​សៀងហៃ ប្រទេស​ចិន។ ទ្រង់​ទទួល​បាន​ការ​ចាប់