ព្រឹត្តិការណ៍ដែលត្រូវចងចាំ ជុំវិញរឿងក្តីប្រាសាទព្រះវិហារ

ថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៣ នេះគឺជា​ខួបទី ​១៥ ឆ្នាំ​នៃ​ការដាក់បញ្ចូល​ប្រាសាទព្រះវិហារ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​។ ប្រាសាទព្រះវិហារ ត្រូវបានចុះបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិ​កភណ្ឌពិភពលោក នាកិច្ចប្រជុំទី៣២ របស់គណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០៨ នៅទីក្រុងកេប៊ិច ប្រទេសកាណាដា។ គួររំឭកថាមុន និងក្រោយ​ឈ្នះក្តី​លើ​ប្រទេស​ថៃ​នៅ​តុលាការអន្តរជាតិ​ក្រុងឡាអេ​នា​ថ្ងៃទី​១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​១៩៦២​ មានព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើនបានកើតជុំវិញរឿងប្រាសាទព្រះវិហារ ចាប់តាំងពីបញ្ហាការទូត ការប្តឹងផ្តល់ឡើងតុលាការ និងការផ្ទុះអាវុធផងដែរ។

បើត្រលប់ទៅក្រោយបន្តិច ជម្លោះ​ទាក់ទង​នឹង​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​បាន​​ផ្ទុះ​ឡើង​ខ្លាំង តាំងពីឆ្នាំ​ ១៩៥៤ ក្រោយ​កម្ពុជា​បាន​ទទួល​ឯករាជ្យ​ពី​បារាំង ដោយ​ថៃ​បាន​បញ្ជូន​កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ ចូល​មក​កាន់​កាប់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ។ ក្រោយ​ពី​ដំណើរ​ការ​តាម​ផ្លូវ​ទូត​ទទួល​បរាជ័យ កម្ពុជា​បាន​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​ទៅ​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ ក្រុង​ឡាអេ នៅថ្ងៃ៦ ​តុលា ឆ្នាំ ​១៩៥៩។

នៅក្នុងអង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ កម្ពុជាបាន​​លើក​យក​​​ ផែនទីដងរែក (ផែនទី​ឧបសម្ព័ន្ធ​ទី១) ដែល​ជា​ផែនទី​​កើតចេញ​ពី​សន្ធិសញ្ញា​បារាំង-សៀម ឆ្នាំ​១៩០៤ មក​ធ្វើ​ជា​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់ ចំណែកឯភាគីថៃបានលើក​ទឡ្ហីករណ៍​មួយចំនួន ដើម្បី​​ច្រានចោលការលើកឡើងរបស់​កម្ពុជា និងលើកហេតុផល​ថា ខ្សែបន្ទាត់​ព្រំដែន​ នៅ​ក្នុង​ផែនទី​នេះ ខុសពី​អ្វី​ដែល​បាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​សន្ធិសញ្ញា​បារាំង-សៀម ឆ្នាំ​១៩០៤។

តែនៅទីបំផុត តុលាការក្រុងឡាអេបានច្រានចោលការលើកឡើងរបស់ថៃ និងសម្រេចថា ១ ប្រាសាទព្រះវិហារ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​អធិបតេយ្យ​របស់​កម្ពុជា ទី២ ថៃ​ត្រូវ​តែ​ដក​កងទ័ព ប៉ូលិស ឬ​ឆ្មាំ​ផ្សេងទៀត ដែល​ឈរជើង​នៅ​ក្នុង​ប្រាសាទ និង​នៅ​​​​​​​​​ជុំវិញ​ប្រាសាទ និងទី៣ ថៃ​ត្រូវ​ប្រគល់​នូវ​រាល់​​​វត្ថុបុរាណ ដែល​ថៃ​បាន​យក​ចេញ​ពី​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ ឬ​ពី​​តំបន់​ប្រាសាទ​ ក្នុង​​អំឡុង​ពេល​ដែល​ថៃ​កាន់កាប់​ប្រាសាទ ចាប់តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៥៤ ​មក។

ដ្បិតថា តុលាការ​បាន​កាត់សេចក្តីរឿងប្រាសាទរួចរាល់ហើយ តែ​បញ្ហាចម្រូងចម្រាស់នៅបន្តកើតមានទាក់ទងទៅនឹងបញ្ហាបន្ទាត់ព្រំដែនម្តង។ ភាគី​ថៃយល់ថា សាលក្រម​ឆ្នាំ​១៩៦២​នេះ គឺ​ទាក់ទង​តែ​នឹង​​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ប៉ុណ្ណោះ ដោយ​តុលាការ​មិន​បាន​សម្រេច​សេចក្តី​​ទៅលើ​ខ្សែបន្ទាត់​ព្រំដែន​​នោះទេ។

នៅបរិវេណ​ជុំ​វិញ​ប្រាសាទ ដែល​មាន​ទំហំ​ ៤.៦គីឡូម៉ែត្រ​ក្រឡា ថៃនៅតែបន្តដាក់កងកម្លាំងរបស់ខ្លួន ហើយប្រកាន់ជំហជារបស់ខ្លួន រហូតលើកទ័ពចូលឈ្លានពានវត្តកែវសិក្ខាគិរីស្វារៈរបស់កម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ បង្កឱ្យមានជម្លោះព្រំដៃនរវាង កម្ពុជា-ថៃ ផ្ទុះឡើងជាថ្មី។

ហេតុការណ៍ក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ជម្រុញឱ្យកម្ពុជាប្ដឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្ដរជាតិម្តងទៀត ដើម្បីឱ្យតុលាការបកស្រាយសេចក្តីសម្រេចរបស់ខ្លួន ដែលកាត់ក្តីរួចហើយកាលពីឆ្នាំ ១៩៦២។ នៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ២០១៣ តុលាការ​ បាន​បើក​សវនាការ​ជា​សាធារណៈ ដោយ​ប្រកាស​សេចក្តី​សម្រេច​ឱ្យ​កម្ពុជា​ឈ្នះក្តី ឬកម្ពុជា​មាន​អធិបតេយ្យភាព​លើ​ដែនដី​ទាំង​មូល​នៃ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ និងបាន​បង្គាប់​ឱ្យ​ភាគីថៃ​ដកទ័ព​ចេញពី​ព្រំដែន​ជម្លោះ នៅត្រង់​តំបន់​ជុំវិញ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ។

ទោះជា សេចក្ដី​សម្រេច​ចុងក្រោយរបស់តុលាការក្រុងឡាអេ នៅ​តែ​មិនអាចឱ្យថៃអនុវត្តតាមសេចក្តីសម្រេចនោះដដែល។ លើសពីនេះ មកទល់ឆ្នាំ ២០២៣ នេះភាគីថៃនៅមិនទាន់ប្រគល់វត្ថុបុរាណដែលបានយកចេញពីបរិវេនប្រសាទព្រះវិហារ​អំឡុង​ពេល​ដែល​ខ្លួន​កាន់​កាប់​ប្រាសាទ​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​១៩៥៤​ មកកម្ពុជាវិញនោះទេ។

អបអរខួបទី ​១៥ឆ្នាំ​នៃ​ការដាក់បញ្ចូល​ប្រាសាទព្រះវិហារ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ និងចូលរួមសិក្សាស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រ ថែរក្សា និងការពារនូវសម្បត្តិវប្បធម៌របស់ជាតិ។

តំណចូលទៅអានខ្លឹមសារលម្អិត នៃសាលដីការឿងក្តីប្រសាទព្រះវិហារ ដែលបកប្រែពីតុលាការយុត្តិធម៌អន្តជាតិក្រុងឡាអេ៖ https://pressocm.gov.kh/wp-content/uploads/2017/07/converted-ICJ-Edition-Final-A5.pdf៕



របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

អត្ថបទកម្សាន្ត

មើលទាំងអស់ ➧

ព្រះនាង ជេនណា បានជួបជុំសែ​រាជវង្ស​ នាឱកាសគម្រប់ខួប ១៤ឆ្នាំ នៃការយាងសោយទិវង្គតរបស់ «ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ»

ទិដ្ឋភាព​ដែល​សាច់សាលោហិត​នៃ​ព្រះញាតិវង្ស​ខ្មែរ​ជាច្រើន​អង្គ បាន​ជួបជុំ​គ្នា​ក្នុង​ឱកាស​គម្រប់ខួប ១៤ ឆ្នាំ នៃ​ការ​យាង​សោយ​ទិវង្គត​របស់​ព្រះករុណា ព្រះបាទ​សម្ដេច​

កំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ! កម្ពុជានាំចេញអង្ករលើស ១លានតោន ជាលើកដំបូងទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ

ស៊ូ​ដើរ​យឺត ១​ជំហាន​ម្ដងៗប្រសើរ​ជាង​មិន​បាន​ដើរ​ទាល់​តែ​សោះ ស៊ូ​អស់​ពេល​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​ ពេល​នេះ​កម្ពុជា​អាច​ធ្វើ​បាន​ហើយ​ជាមួយ​សមិទ្ធផល​នៃ​ការ​នាំ​ចេញ​អង្ករ​ទៅ​

ពលរដ្ឋគំរូ! ឪពុកនិងកូនប្រុសប្រទះឃើញបដិមាបុរាណកប់ដីក្បែរផ្ទះ រាយការណ៍ជូនអាជ្ញាធរភ្លាមៗ

កូន​ខ្មែរ​ថែ​រក្សា​សម្បត្តិ​ដូន​តា ឪពុក​និង​កូន​ប្រុស​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​អ្នក​សៀមរាប​បាន​ប្រទះ​ឃើញ​រូប​បដិមា​មួយ​អង្គ​ដែល​កប់​ដី​ក្បែរ​ផ្ទះ​របស់​ខ្លួ

ភាពយន្តឯកសារ «LOOT» ចាប់បញ្ចាំងពីថ្ងៃនេះ ដោយចំណែកថវិកាដែល AMS ទទួលបានពីការលក់សំបុត្រចូលទស្សនានឹងត្រូវយកទៅគាំទ្រដល់សកម្មភាពអភិរក្ស និងការពារសម្បត្តិវប្បធម៌ដូនតាខ្មែរ

ភាពយន្តឯកសារ «LOOT: ការវិលត្រឡប់មកវិញនូវរតនសម្បត្តិវត្ថុកម្ពុជា» ចាប់ផ្ដើមបញ្ចាំងតាមបណ្ដារោងភាពយន្តពីថ្ងៃ១៦ ខែតុលានេះហើយ។ តាមរយៈការទស្សនាភាពយន្តនេះ

មិនថានៅ ញ៉ូវយ៉ក Fashion Week និង ប៉ារីស Fashion Week ឈុត ALmée Couture ទទួលបានការកោតសរសើរខ្លាំង

ព្រឹត្តិការណ៍ Fashion Week លំដាប់​ពិភពលោក​ឆ្នាំ​នេះ ក៏មាន​ប្រេនកម្ពុជា​ដែល​ល្បី​ខាង​សម្លៀកបំពាក់ Couture ចូលរួម​បង្ហាញ​លើ Runway ដ៏​អស្ចារ្យ ២ នោះ​គឺ New York F

ដូចរឿងភាគ AI!  បុរសជនជាតិចិនម្នាក់រៀបការជាមួយអូន និងរៀបចំពិធីបង្កក់កូន ១០០ ថ្ងៃជាមួយគេនៅថ្ងៃតែមួយទីតាំងតែមួយ

បុរសម្នាក់នៅក្នុងខេត្ត Guizhou ប្រទេសចិនបានបង្កឱ្យមានភាពចម្រូងចម្រាស បន្ទាប់ពីលោកបានរៀបចំពិធីមង្គលការ និងពិធីអបអរសាទរខួប ១០០ថ្ងៃ កូនរបស់លោកជាមួយស្ត្រីម្នាក់ទៀត

ឆ្ងាញ់មិនគិតនាំហានិភ័យដល់ជីវិត! គ្រោះថ្នាក់នៃការបរិភោគសាច់ឆ្កែ សូម្បីតែអង្គការសុខភាពពិភពលោកក៏ធ្លាប់ព្រមានច្រើនដង

ពីមាត់មួយទៅមាត់គេច្រើនតែលើកឡើងថាការទទួលទានសាច់ឆ្កែនឹងជួយបង្កើនកម្ដៅដល់រាងកាយ បំបាត់ភាពត្រជាក់ ឬជាថ្នាំប៉ូវកម្លាំងជាដើម។

ខ្សែភាពយន្តឯកសារ «LOOT: ការវិលត្រឡប់មកវិញនូវរតនសម្បត្តិវត្ថុកម្ពុជា» ត្រៀមចាក់បញ្ចាំងនៅតាមរោងភាពយន្តទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦

ខ្សែភាពយន្តឯកសារកម្រិតអន្តរជាតិ “LOOT” ដែលលាតត្រដាងពីបញ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មជួញដូរវត្ថុបុរាណខ្មែរជាសកល ដោយខុសច្បាប់ពីសំណាក់ជនបរទេស ត្រូវ

សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច និង AI ធ្វើឱ្យទីផ្សារការងារសម្រាប់និស្សិតទើបបញ្ចប់ការសិក្សានៅចក្រភពអង់គ្លេសធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុត

និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សានៅចក្រភពអង់គ្លេសកំពុងប្រឈមមុខនឹងទីផ្សារការងារដែលចង្អៀតជាងមុន ដោយសារកាលពីខែ កក្កដា កន្លងទៅ ការផ្សព្វផ្សាយស្វែងរកបុគ្គលិកសម្រាប់និស្សិតទើប

អាវល្ខោន (អាវណយ) ឯកសណ្ឋានហាត់សម របស់នាដកាខ្មែរ តាំងពីបុរាណ ដល់បច្ចុប្បន្ន

កម្ពុជា ជា​ប្រទេស​​ដែល​មាន​វប្បធម៌​វ័យ​ចំណាស់​មួយ​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក្នុង​សម្លៀកបំពាក់​ក៏​ខ្មែរ មាន​ភាព​ច្នៃ​ប្រតិដ្ឋ​ខ្ពស់ ហើយ​បន្សល់​ទុក​ដល់​កូនចៅ​ជំនាន់​ក្រោយ