បើ​គិត​ថា​ការ​ចងចាំ​របស់​រញ៉េរញ៉ៃ​ នេះ​ជា​ប្រភេទ​​ការ​ចង​ចាំ​អ្នក​គួរ​​ស្វែង​យល់

ការ​ចង​ចាំ​គឺ​ជា​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​ផ្ទុក និង​ប្រើប្រាស់​ព័ត៌មាន​នៅ​ពេល​ដែល​មនុស្ស​ត្រូវ​ការ។ ការ​ចង​ចាំ​ជា​អ្វី​ដែល​កំណត់​ថា​អ្នក​គឺ​ជា​នរណា តាមរយៈ​ចំណេះ​ដឹង​ សមត្ថភាព ការ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ពឹង​ផ្អែក​ទាំង​ស្រុង​លើ​ការ​ចង​ចាំ​ដែល​ជា​បទពិសោធន៍ ឬ​អ្វី​ដែល​អ្នក​ធ្លាប់​ដឹង​ និង​រៀន។ អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ និង​អ្នក​ជំនាញ​ជា​ច្រើន​តស៊ូ​មតិ​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​ទៅ​លើ​ប្រភេទ​នៃ​ការ​ចង​ចាំ តែ​មាន​ចំណុច​រួម​មួយ​ដែល​ពួក​គេ​យល់​ស្រប​ដូចគ្នា​ថា​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ការ​ចង​ចាំ​ក៏​មាន​ ៣​ប្រភេទ​ដែរ។ ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​ប្រភេទ​ទាំង ៣​នៃ​ការ​ចងចាំ។

ញាណ​ចងចាំ (Sensory Memory)

ញាណ​ចង​ចាំ​ ឬ​ Sensory memory គឺ​ជា​ដំណាក់កាល​ដំបូល​បំផុត​នៃ​ការ​ចងចាំ។​ ញាណ​ចង​ចាំ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នក​ចងចាំ​ព័ត៌មាន​បន្ទាប់​ពី​រំញោច ឬ​ភ្ញាក់​ខ្លួន​ បន្ទាប់​ពី​ការ​ប៉ះពាល់​ដោយ​នរណា​ម្នាក់ និង​សំឡេង​អ្វី​មួយ​ដែល​អ្នក​ធ្លាប់​ឮ​កាល​ពី​អតីតកាល។ ជា​ទូទៅ​ញាណ​ចង​ចាំ​កើត​ឡើង​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ខ្លី​ប៉ុណ្ណោះ តែ​បើ​វា​កើត​ឡើង​ម្ដង​ទៀត ហើយ​អ្នក​ទាញ​ការ​ចង​ចាំ​ផ្សេង​មក​ភ្ជាប់​ជា​មួយ​វា​ នោះ​ការ​ចង​ចាំ​មួយ​នេះ​មិន​នៅ​ក្នុង​ញាណ​ចងចាំ​ទៀត​នោះ​ទេ តែ​វា​អាច​វិវត្តន៍​ទៅ​ការ​ចង​ចាំ​រយៈ​ពេល​ខ្លី ឬ​ការ​ការ​ចងចាំ​រយៈ​ពេល​វែង​តែ​ម្ដង។ តួ​យ៉ាង​ ញាណ​ចងចាំ ឬ​ Sensory memory មាន​រហូត​ដល់​ ៣ប្រភេទ​រួម​មាន Iconic កើត​ឡើង​តាម​រយៈ​ការ​មើល​ឃើញ ឬ​រូបភាព និង​ Echoic កើត​ឡើង​តាម​រយៈ​សំឡេង ហើយ​ចុង​ក្រោយ​គឺ Haptic កើត​ឡើង​តាម​រយៈ​ការ​ប៉ះពាល់។

ការ​ចង​ចាំ​រយៈ​ពេល​ខ្លី (Short-Term Memory)

ការ​ចងចាំ​រយៈ​ពេល​ខ្លី​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នក​រំលឹក​ព័ត៌មាន​ជាក់លាក់​អំពី​អ្វី​មួយ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ខ្លី។ ការ​ចងចាំ​រយៈ​ពេល​ខ្លី​មិន​មែន​លឿន​ត្រឹម​មួយ​ពព្រិច​ផ្នែក​ដូច​ Sensory memory នោះ​ទេ តែ​វា​ក៏​មិន​មែន​ជា​ការ​ចង​អចិន្ត្រៃយ៍​ដូច​ការ​ចងចាំ​រយៈ​ពេល​វែង​នោះ​ដែរ។ វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​ការ​ចងចាំ​បឋម​ ឬ​ការ​ចង​ចាំ​សកម្ម​ ហើយ​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ប៉ាន់ស្មាន​ថា​ ការ​ចងចាំ​រយៈ​ពេល​ខ្លី​ដែល​អ្នក​អាច​ចាំ​បាន​យូរ​បំផុត​គឺ​ត្រឹម​តែ​ ៣០វិនាទី​ប៉ុណ្ណោះ​ ដូចជា​ពេល​អ្នក​ចង់​ចាំ​អក្សរ​មួយ​បន្ទាត់ ឬ​តួ​លេខ​ជាក់លាក់​ណា​មួយ​ដើម្បី​រំលឹក​នៅ​ពេល​ក្រោយ​នោះ​គឺ​ជា​ការ​ចងចាំ​រយៈ​ពេល​ខ្លី។ ប្រសិន​បើ​អ្នក​ចង់​ចង​ចាំ​ព័ត៌មាន​រយៈ​ពេល​ខ្លី​ណា​មួយ​ អ្នក​អាច​និយាយ​វា​ដដែលៗ​ ៣-៤ដង​ រហូត​ដល់​អ្នក​ចាំ​ តែ​ទោះ​យ៉ាងណា​អ្នក​នឹង​នៅ​តែ​អាច​ភ្លេច​វា​ក្រោយ​ពេល​ទន្ទេញ​នោះ​ ១០ នាទី​ ដែល​នេះ​គឺ​ជា​ការ​ចងចាំ​រយៈ​ពេល​ខ្លី។

ការ​ចង​ចាំ​រយៈ​ពេល​វែង (Long-Term Memory)

មនុស្ស​ផ្ទុក​ព័ត៌មាន​ជា​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ការ​ចងចាំ​រយៈ​ពេល​វែង​របស់​ខ្លួន។ រាល់​ការ​ចងចាំ​ដែល​មនុស្ស​នៅ​តែ​អាច​ចាំ ឬ​រំលឹក​បាន​ក្រោយ​ពេល​ ៣០វិនាទី​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ជា​ការ​ចង​ចាំ​រយៈ​វែង។ ការ​ចាំ​មួយ​នេះ​មាន​ចាប់​តាំង​ពី​ព័ត៌មាន​មិន​សូវ​សំខាន់​រហូត​ដល់​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ដូច​ជា​លេខ​ផ្ទះ ថ្ងៃ​កំណើត​មនុស្ស​សំខាន់​របស់​ខ្លួន​ជា​ដើម។ ហើយ​ការ​ចងចាំ​រយៈ​ពេល​វែង​ត្រូវ​បាន​គេ​ចែក​ចេញ​ជា​ពីរ​ផ្នែក​គឺ Explicit Long-term Memory (ច្បាស់លាស់) និង​Implicit Long-term Memory (ស្រពិចស្រពិល ឬ​បង្កប់​ន័យ)។

  • Explicit Long-term Memory វា​គឺ​ជា​ការ​ចង​ចាំ​រយៈ​ពេល​វែង​មួយ​ដែល​មនុស្ស​យល់​ដឹង​ និង​តាំងចិត្ត​ឬ​ព្យាយាម​ក្នុង​ការ​ចងចាំ​ដើម្បី​រំលឹក​។ Explicit រួម​មាន​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ដូចជា ថ្ងៃ​ខួប​កំណើត​មិត្តភ័ក្ដិ​របស់​អ្នក លេខ​ផ្ទះ​ លេខ​ទូរស័ព្ទ​របស់​ខ្លួន និង​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់ៗ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ដូចជា ព្រឹត្តិការណ៍​ពី​កុមារភាព​ ថ្លៃ​ប្រលង​បាក់ឌុប ឬ​ថ្ងៃ​រៀបការ​ជា​ដើម។ ហើយ​ Explicit Long-term Memory អាច​ជា​ episodic ឬ semantic ដែល​ episodic ជា​ការ​បង្កើត​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​ណា​មួយ​​នៃ​ជីវិត​របស់​អ្នក ហើយ semantic ជា​ការពិត​ជាក់​ស្ដែង​ណា​មួយ​ ឬ​ព័ត៌មាន​ណា​មួយ​ដែល​អ្នក​ចាប់​យក​ក្នុង​រយៈ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​នេះ។
  • Implicit Long-term Memory Implicit មិន​មែន​ជា​ការ​តាំង​ចិត្ត ឬ​ព្យាយាម​ចាំ​ដោយ​ការ​បង្កើត​ការ​ចង​ចាំ​ដូច​ Explicit ឡើយ។ តែ​ implicit ជា​ការ​យល់​ដឹង​ ដែល​វា​មាន​ឥទ្ធិពល​ទៅ​លើ​ការ​គិត និង​អាកប្បកិរិយា​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់។ ឧទាហរណ៍​ថា​ការ​រៀន​ជិះ​ម៉ូតូ បើ​អ្នក​ធ្លាប់​រៀន​ជិះ​ម៉ូតូ​ក្នុង​អាយុ​១០ឆ្នាំ ហើយ​មិន​ដែល​ជិះ​វា​រហូត​ដល់​ពេល​អ្នក​មាន​អាយុ​២០ឆ្នាំ នោះ Implicit​ memoryនឹង​ជួយ​អ្នក​ឲ្យ​ចង​ចាំ​ពី​របៀប​ជិះ​វា ឬ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​យល់​ថា​ជិះ​បែប​ណា៕

របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

អត្ថបទកម្សាន្ត

មើលទាំងអស់ ➧

អ៊ិន លក្ខិណា ចូលដល់ Top 60 នៃការប្រកួត Miss World Top Model របស់​កម្មវិធី Miss World 2026

បវរកញ្ញា​ពិភពលោក​របស់​កម្ពុជា ២០២៦ កញ្ញា អ៊ិន លក្ខិណា បាន​ជាប់​ចូល​ក្នុង​ Top 60 នៃ​ការ​ប្រកួត Miss World Top Model របស់​កម្មវិធី Miss World 2026 ដែល​កំពុង​រៀបចំ​ឡើង​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម

ឪពុកម្ដាយចង់ឱ្យកូនមានចំណេះជំនាញសិល្បៈក្នុងខ្លួន សិក្សាឥតបង់ថ្លៃនៅសាលាមធ្យមវិចិត្រសិល្បៈ

អាណាព្យាបាល​ដែល​មាន​កូន​ៗ​ក្រោម​អាយុ ១៨ ឆ្នាំ ហើយ​ចង់​បណ្ដុះ​ជំនាញ​សិល្បៈ​ក៏​ដូច​ជា​ចង់​ឱ្យ​ពួកគេ​បាន​សិក្សា​នូវ​ចំណេះ​ជំនាញ​ដែល​ដូន​តា​ខ្មែរ​បាន​បន្សល់​ទុក​ឱ្យ ឱកាស​បាន​ដល់​ហើយ។

ទៅ​សៀមរាប​កុំ​ភ្លេច​ចូល​មើល​ពិព័រណ៍​សំលៀកបំពាក់​ប្រពៃណី​បុរាណ​ខ្មែរ សម្រាប់ភ្ញៀវ​ខ្មែរ​ ១ពាន់​រៀល​ប៉ុណ្ណោះ

ដំណឹង​ល្អ​សម្រាប់​ទេសចរ​ដែល​ទៅ​លេង​លេង​កម្សាន្ត​ក្នុង​ខេត្ត​សៀមរាប​កុំ​ភ្លេច​ឆៀង​ចូល​ទស្សនា ពិព័រណ៍​សម្លៀកបំពាក់​បុរាណ​ដែល​ជា​កេរ្តិ៍​ដំណែល​ដូន​តា​បាន​បន្សល់​ទុក​តាំង​ពី​យូរ​លង់​នៅ​ឯ​សារមន្ទីរ​វាយនភណ្ឌ​ប្រពៃណី​អាស៊ី។

កម្ពុជាត្រូវជ្រើសជា «ប្រទេសកិត្តិយស» ក្នុងមហោស្រពភាពយន្តនិយាយភាសាបារាំងទីក្រុង Angoulême

អបអរ​កម្ពុជា​ដែល​ត្រូវ​បាន​ជ្រើស​រើស​ជា​ប្រទេស​កិត្តិយស​សម្រាប់​មហោស្រព​ភាពយន្ត​និយាយ​ភាសា​បារាំង​ទីក្រុង Angoulême លើក​ទី​១៩ ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី ២៤ ដល់​ថ្ងៃ​ទី ២៩ ខែ សីហា ឆ្នាំ ២០២៦។

ឆ្នាំមុនមករៀបចំកម្មវិធីបង្ហាញម៉ូដនៅប្រាសាទខ្មែរ ស្រាប់តែស្ងាត់ៗនេះប្រធានក្រុមហ៊ុន Bvlgari Jc babin ត្រឡប់មកសៀមរាបម្ដងទៀត

ជឿ​ថា​ប្រិយមិត្ត​ពិត​ជា​ចាំ​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍ Bvlgari Aeterna Angkor Thom High Jewelry នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប កាលពី​ថ្ងៃ​២១ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៥ ដោយ​បាន​នាំ​យក​គ្រឿងអលង្ការ​មាន​តម្លៃ និង​ជា​របស់​ប្រណិត​មក​កម្ពុជា មាន​តម្លៃ​

សាស្ត្រាចារ្យ ខ្លូត រតនា ចង់ឱ្យមានអ្នកបន្តវេន ត្បិតមិនចង់ឃើញ «ល្ខោននិយាយ» ត្រូវបាត់បង់

មិន​ត្រឹម​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​មួយ​រូប​ដែល​កំពុង​បង្ហាត់​បង្រៀន​កូន​សិស្ស​លើ​ជំនាញ​សិល្បៈ​បុរាណ​លោក ខ្លូត រតនា ជា​ជើង​ចាស់​មួយ​រូប​ដែល​ធ្លាប់​បាន​ប្រឡូក​ក្នុង​វិស័យ​ភាពយន្ត​ក្នុង​នាម​ជា​ផលិតករ តារា​សម្ដែង និង​ជា​អ្នក​ដឹក​

សឹងមិនគួរឲ្យជឿតារាចម្រៀងប្រុសអាមេរិក Jason Derulo ស្នើសុំ មាលា ធ្វើវីដេអូខ្លីសម្រាប់បទចម្រៀងថ្មីលោក

តារា​ម៉ូដែល និង​ជា​តារា​ភាពយន្ត​កម្ពុជា Mélia Constantin ជា​កូន​កាត់​ខ្មែរ​បារាំង បាន​សាង​រឿង​ភ្ញាក់ផ្អើល​មួយ​នា​ថ្ងៃ​នេះ ដោយ​កញ្ញា​បាន​បង្ហាញ​សារ​ឆ្លើយឆ្លង​រវាង​នាង និង​តារា​ចម្រៀង​អាមេរិក Jason Derulo

ChatGPT និង Gemini ក្លាយជា AI ដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់ដល់ខ្ទង់ពាន់លាននាក់!

ប្រសិនបើត្រឡប់ទៅប៉ុន្មានឆ្នាំមុន គ្មាននរណានឹកស្មានដល់ថា Chatbot AI នឹងក្លាយជាសេវាកម្មដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់រហូតដល់កម្រិត «ពាន់លាននាក់» នោះឡើយ។ ប៉ុន្តែនៅពេលនេះ រូបភាពនោះកំពុងតែក្លាយជាការពិត

ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​សិល្បៈ​ភាពយន្ត បញ្ជាក់ច្បាស់ថា Zhu ZhengTing នឹង​មក​កម្ពុជា​ ចូលរួម 4th CAFF

តារា​សម្ដែង/ចម្រៀង​ចិន​ល្បី​ឈ្មោះ Zhu ZhengTing នឹង​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​កម្ពុជា​ចូលរួម​ព្រឹត្តិការណ៍​មហោស្រព​ភាពយន្ត​អាស៊ី​កម្ពុជា ដើម្បី​ដើរ​លើ​វេទិកា​កម្រាល​ព្រំ​ក្រហម ក្នុង​នាម​ជា​ទូត​សុឆន្ទៈ 4th CAFF ។

ក្រោយឈ្នះជយលាភី 2nd Runner up Face of Cambodia 2026 សំអុល គុណយ៉ាន្នី សម្រេចបន្តក្ដីស្រមៃ​ចេញទៅសិក្សានៅអាមេរិក

កញ្ញា សំអុល គុណយ៉ាន្នី តារាម៉ូដែលវ័យក្មេងពោរពេញដោយសមត្ថភាព ថ្មី​ៗ​នេះ​ទើប​តែ​ដណ្ដើម​បាន​ជយលាភី​លំដាប់​រង​ទី ២ ក្នុង​កម្មវិធី Face of Cambodia 2026 បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ចេញ​ទៅ​បន្ត​ការ​សិក្សា​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក