ព័ត៌មានកម្សាន្តប្លែកៗ
រសនិយម
តន្រ្តី
ភាពយន្ត
មាតិកាឌីជីថល
បើកសោជីវិត
ចង់ដឹងរឿងគេ
វនយាត្រា
Cicada Agent
ព្រះនាងកង្កែប
នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះបើនិយាយដល់រឿងសមភាពយេនឌ័រ មនុស្សជាច្រើនច្បាស់ជាយល់ហើយថាមនុស្សស្រី និងមនុស្សប្រុសគឺមានសិទ្ធិស្មើគ្នា។ ប៉ុន្តែស្របពេលនេះដែរ វិសមភាពយេនឌ័រក្នុងពិភពលោកគឺនៅតែបន្ដមានដដែលរួមមានទាំងអំពើហិង្សាផងដែរ។ ដូច្នេះថ្ងៃនេះ AMS នឹងមកចែករំលែកអំពីប្រទេសទាំង ៥ ក្នុងពិភពលោកដែលអយុត្តិធម៌បំផុតចំពោះសិទ្ធិមនុស្សស្រី ដោយយោងតាមរបាយការណ៍ពីគេហទំព័រ Concern Worldwide ចេញផ្សាយឆ្នាំ ២០២៣៖
៥. សាធារណរដ្ឋឆាដ
ក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន ១៦២ ក្នុងសន្ទស្សន៍អសមភាពយេនឌ័ររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២០ សាធារណរដ្ឋឆាដជាប្រទេសមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី ១៦០។ កាលពី ២០ ឆ្នាំមុនប្រទេសមួយនេះបានអនុម័តច្បាប់ស្ដីពីសុខភាពបន្ដពូជដែលនាំឱ្យមានការថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់នូវអត្រានៃផលប៉ះពាល់ដល់ប្រដាប់បន្ដពូជស្រ្តី។ បើទោះជាមានច្បាប់ទៅហើយក្ដី ក៏ការបង្ខិតបង្ខំឱ្យរៀបការ និងការរៀបការទាំងវ័យក្មេងនៅរឿងធម្មតាដដែលក្នុងប្រទេសមួយនេះ។
យោងតាមរបាយការណ៍ដែលសិក្សាដោយ Concern ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ បានបង្ហាញថាអាយុជាមធ្យមសម្រាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ដំបូងគឺ ១៦ ឆ្នាំសម្រាប់ក្មេងស្រី និង ២២ ឆ្នាំសម្រាប់ក្មេងប្រុស។ នៅក្នុងរបាយការណ៍នេះផងដែរ អ្នកចូលរួមសិក្សាបានលើកឡើងថា “អាពាហ៍ពិពាហ៍ក្នុងវ័យក្មេងបែបនេះគឺជាទម្លាប់នៅក្នុងសហគមន៍របស់គេ ប៉ុន្តែគ្រោះថ្នាក់ពិតប្រាកដសម្រាប់ក្មេងស្រីរួមមានការមានផ្ទៃពោះ ការវះកាត់ ការស្លាប់ និងករណីជាច្រើននៃការរត់គេចខ្លួន” ។ ទន្ទឹមនឹងនេះសាធារណរដ្ឋឆាដក៏ជាប្រទេសដែលមានអត្រាមរណភាពមាតាខ្ពស់បំផុតទី ២ នៅលើពិភពលោកជាមួយនឹងការស្លាប់ចំនួន ១១៤០ នាក់សម្រាប់រាល់ការសម្រាលកូនចំនួន ១០ ម៉ឺននាក់។
៤. សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ
មិនខុសគ្នាពីសាធារណរដ្ឋឆាដនោះទេ នៅក្នុងសន្ទស្សន៍អសមភាពយេនឌ័ររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២០ សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោក៏ជាប់ចំណាត់ខ្ពស់ដែរគឺស្ថិតនៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី ១៥០។ វឌ្ឍនភាពសមភាពយេនឌ័រនៅក្នុងប្រទេសមួយនេះគឺមានភាពយឺតយ៉ាវខ្លាំង សូម្បីតែគ្រប់វិស័យក៏មានភាពយឺតយ៉ាវដូចគ្នា។ WPS (Woman, Peace & Security) បានប៉ានប្រមាណថា ២៥% នៃច្បាប់ប្រទេសកុងហ្គោគឺមានភាពលម្អៀងទៅខាងបុរស។ ៥១% នៃស្រ្តីក្នុងប្រទេសកុងហ្គោបានជួបប្រទះនឹងអំពើហិង្សាពីដៃគូ។ នៅរយៈពេល ១២ ខែចុងក្រោយក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ៣៧% នៃមនុស្សស្រីបានរៀបការមុនអាយុ ១៨ ឆ្នាំ។ ក្នុងចំណោមក្មេងស្រី ១០០០ នាក់មាន ១២៤ នាក់ទៅហើយដែលបានក្លាយជាម្ដាយគេនៅអាយុពី ១៥ ទៅ ១៩ ឆ្នាំ។ ទាំងនេះគឺបានឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីភាពលម្អៀងហួសចំពោះខាងបុរស។
៣. ប្រទេសស៊ូដង់ខាងត្បូង
យោងទៅតាមបទដ្ឋានយេនឌ័រក្នុងប្រទេសស៊ូដង់ខាងត្បូងស្រ្តីត្រូវបានដកចេញពីសិទ្ធិនៃការសម្រេចចិត្ត និងសិទ្ធិក្នុងនយោបាយ។ ដូច្នេះសូម្បីតែនៅក្នុងគ្រួសារក៏មនុស្សស្រីមានសិទ្ធិតិចតូចបំផុតនៅក្នុងការសម្រេចចិត្តផងដែរ។ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២០ អង្គការសហប្រជាជាតិមិនមានទិន្នន័យគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីដាក់ចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសស៊ូដង់ខាងត្បូងឱ្យបានត្រឹមត្រូវលើសន្ទស្សន៍អសមភាពយេនឌ័ររបស់ខ្លួននោះទេ ទោះបីជាវាបានរាយការណ៍ថាប្រទេសនេះមានអត្រាមរណភាពមាតាខ្ពស់បំផុតក្នុងពិភពលោកក៏ដោយ។ យោងតាមការរាយការណ៍ក្នុងចំណោមស្រ្ដី ១០០ នាក់មានស្រ្តីច្រើនជាង ១ នាក់បានស្លាប់ដោយសារការមានផ្ទៃពោះ និងការសម្រាលកូនញឹកញាប់ជាបន្ដបន្ទាប់។ នៅក្នុងសន្ទស្សន៍សិទ្ធិ និងសន្ដិសុខរបស់ស្រ្តី (WPS) ឆ្នាំ ២០២១ បានបង្ហាញអំពីចំណាត់ថ្នាក់របស់ប្រទេសស៊ូដង់ខាងត្បូងគឺស្ថិតក្នុងលេខរៀងទី ១៦៥ ក្នុងចំណោម ១៧០ ប្រទេស។ បញ្ហារកាំរកូសទាំងនេះនៅតែបន្ដមានដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុវត្ថិភាពស្រ្តីយ៉ាងខ្លាំង ដោយនៅក្នុងសហគមន៍មួយត្រូវបានគេរាយការណ៍ក្នុងចំណោមស្រ្តី ៤ នាក់មានស្រ្តីម្នាក់ទៅហើយដែលរងអំពើហិង្សាពីដៃគូ។
២. ប្រទេសស៊ីរី
មុនពេលសង្គ្រាមផ្ទុះឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១១ ស្ថានភាពយេនឌ័រនៅក្នុងប្រទេសស៊ីរីជាប្រពៃណីបែបបុរស។ ស្រ្តីអាចទទួលបានសិទ្ធិបោះឆ្នោតនៅត្រឹមពាក់កណ្ដាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងអំឡុងពេលប្រទេសកំពុងរីកចម្រើន ក្រោយរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ហើយស្រ្តីស៊ីរីក្នុងវណ្ណៈកណ្ដាលបានជ្រើសរើសនៅផ្ទះ និងមើលថែគ្រួសារដោយការរៀបការនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាកិច្ចសន្យារវាងស្វាមី និងឪពុករបស់នាង។ លុះដល់ឆ្នាំ ២០២០ ប្រទេសស៊ីរីក៏ចាប់ផ្ដើមវិបត្តិឃាតកម្មលើស្រ្តីដោយជនល្មើសគឺបុរស ឬឪពុកដែលអះអាងថានាងបានធ្វើឱ្យគ្រួសារអាម៉ាសមុខ ឬអាចហៅបានថា honor killing។ បូករួមជាមួយវិបត្តិសង្គ្រាមអូសបន្លាយបានធ្វើឱ្យបទដ្ឋានយេនឌ័រកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ និងមានផលវិបាកកាន់តែខ្លាំងដូចគ្នា។ លើសពីនេះ សង្គ្រាមក៏ជាហេតុផលមួយដែលធ្វើឱ្យប្រទេសស៊ីរីជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទាបបំផុតនៅលើសន្ទស្សន៍ WPS ដោយក្នុងចំណោមស្រ្តី ១០ ម៉ឺននាក់មាន ៧៥ នាក់ទៅហើយត្រូវបានគេសម្លាប់។ ខណៈមានស្រ្តីតែ ១៦,៩% ប៉ុណ្ណោះដែលមានអារម្មណ៍សុវត្ថិភាពនៅក្នុងសហគមន៍ពួកគេរស់នៅផ្ទាល់។ ផ្អែកលើការសិក្សាពីសាកលវិទ្យាល័យ Georgetown បានកំណត់ចំនួនឧប្បត្តិហេតុផ្សេងៗក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមដោយក្នុងអំពើហិង្សាផ្លូវភេទគឺមានភាគរយច្រើនជាងគេបំផុត។ នៅក្នុងរបាយការណ៍បានបង្ហាញថាជិត ២៥% នៃស្រ្តីស៊ីរីបានជួបប្រទះនឹងអំពើហិង្សាផ្លូវភេទ។
១. ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន
ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ចុងក្រោយក្នុងចំណោម ១៧០ ប្រទេសនៅលើសន្ទស្សន៍ WPS និងទី ១៥៧ លើសន្ទស្សន៍អសមភាពយេនឌ័ររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ជម្លោះ និងវិបត្តិជាង ៤ ទសវត្សរ៍ រួមផ្សំជាមួយនឹងបទដ្ឋានយេនឌ័រដែលមានលក្ខណៈទ្រុឌទ្រោមបានធ្វើឱ្យស្ត្រី និងកុមារីអាហ្វហ្គានីស្ថានជាច្រើននាក់មិនបានទទួលការអប់រំ។ សម្រាប់អ្នកដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលរៀនជាទូទៅគឺមិនលើសពី ២ ឆ្នាំនោះទេ។ កត្តាមួយនេះបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ស្ត្រីនៅក្នុងប្រទេសផងដែរ។ មិនត្រឹមប៉ុណ្ណេះ ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានក៏ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានអំពើហឹង្សាលើយេនឌ័រ ដោយស្ត្រី ៣៥ នាក់ក្នុងចំណោម ១០០ នាក់ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានប្រឈមមុខនឹងអំពើហឹង្សាយ៉ាងព្រៃផ្សៃ។ ជាមួយគ្នានេះ ឃាតកម្មក្នុងគ្រួសារ ឬ honor killing គឺជាអំពើខុសច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសនេះ ប៉ុន្តែវានៅតែរីករាលដាលយ៉ាងទូលំទូលាយដដែល៕
Account
Security
Favourite Content