ដឹង​នៅ៖ ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ខែ​កុម្ភៈ​មាន​ត្រឹមតែ ២៨ថ្ងៃ?

ប្រតិទិន​សុរិយគតិ​ដែល​យើង​ប្រើ​ជា​លក្ខណៈ​សកល​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​មាន​ឈ្មោះ Gregorian calendar ដែល​ជា​ប្រតិទិន​ដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ចក្រភព​រ៉ូម ហើយ​ភាព​ខុស​ប្លែក​គេ​របស់​ខែ​កុម្ភៈ​ក៏​មាន​ប្រភព​ចេញ​ពី​ចក្រភព​​រ៉ូម​ដូចគ្នា​ដែរ។ ដើម្បី​រក​ហេតុផល​ថា​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ខែ​កុម្ភៈ​មាន​ត្រឹម​តែ​ ២៨​ថ្ងៃ​យើង​ត្រូវ​ក្រឡេក​ទៅ​មើល​រឿង​រ៉ាវ និង​ប្រវត្តិ​ដើម​ដំបូង​នៃ​ប្រតិទិន​សុរិយគតិ​ជា​មុន​សិន។

ដើម​ឡើយ​ប្រតិទិន​ដំបូង​ដែល​ចក្រភព​រ៉ូម​បាន​បង្កើត​ឡើង​កាល​ពី​ ៧០០​ឆ្នាំ​មុន​គ្រិស្តសករាជ​មាន​ត្រឹម​តែ​ ១០​ខែ​ប៉ុណ្ណោះ​ពោល​គឺ​ចាប់​ពី​ខែ​មីនា​ដល់​ខែ​ធ្នូ។ នៅ​ក្នុង​ប្រតិទិន​ដើម​ដំបូង​នោះ​ ៤ខែ​មាន​៣១ និង​៦ខែ​ផ្សេង​ទៀត​មាន​ ៣០ថ្ងៃ គិត​ជា​សរុប​មួយ​ឆ្នាំ​មាន​ត្រឹម​តែ ៣០៤​ថ្ងៃ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​តិច​ជាង​ឆ្នាំ​ពិត​ប្រាកដ​រហូត​ដល់​ទៅ​ ៦១ថ្ងៃ។ ដោយ​មើល​ឃើញ​ពី​ភាព​ខុស​ប្រក្រតី​បែប​នេះ ស្ដេច​ថ្មី​ដែល​ជា​ស្ដេច​ទី២ ​ទើប​ឡើង​គ្រង​រាជ​ Numa Pompilius បាន​សម្រេច​ធ្វើ​ការ​កំណត់​ប្រតិទិន​សាជា​ថ្មី​តាម​វដ្ដ​ចន្ទគតិ​ ដើម្បី​ឱ្យ​វា​កាន់​តែ​មាន​ភាព​សុក្រឹត​និង​ច្បាស់លាស់​ជាង​មុន។ ការ​កំណត់​ប្រតិទិន​សាថ្មី​នេះ​បាន​បន្ថែម​ ២​ខែ​ទៀត​គឺ​ខែ​មករា និង​កុម្ភៈ​ដើម្បី​បង្គ្រប់​ ៣៥៥ថ្ងៃ​នៃ​ឆ្នាំ​ចន្ទគតិ។

ដោយ​សារ​តែ​ស្ដេច Pompilius ជា​មនុស្ស​ដែល​មាន​ជំនឿ​ថា​លេខ​គូ​គឺ​ជា​លេខ​មិន​ល្អ ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​ប្រតិទិន​ថ្មី​នេះ​ត្រូវ​ដំឡើង​មួយ​ថ្ងៃ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​លេខ​សេស​ពោល​គឺ​មួយ​ឆ្នាំ​មាន ៣៥៥​ថ្ងៃ ហើយ​ចំនួន​ថ្ងៃ​នៃ​ខែ​នីមួយៗ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​លេខ​សេស​ផង​ដែរ​ពោល​គឺ​ ៤​ខែ​ដែល​មាន​៣១ថ្ងៃ​ត្រូវ​ទុក​ឲ្យ​នៅ​ដដែល ចំណែក​ឯ​ ៦ខែ​មុន​ដែល​មាន​៣០​ថ្ងៃ​ត្រូវ​បន្ថយ​មួយ​ថ្ងៃ​មក​ត្រឹម ២៩​ថ្ងៃ​ទាំង​អស់។ ចំពោះ​ខែ​ ២​ទៀត​ដែល​ទើប​បង្កើន​ថ្មី​ដោយ​សារ​តែ​ចំនួន​ថ្ងៃ​ដែល​នៅ​សល់​មិន​អាច​ចែក​ឲ្យ​ចេញ​ជា​លេខ​សេស​ទាំង​ ២​បាន ទើប​ស្ដេច Numa Pompilius សម្រេច​យក​ ២៩​ថ្ងៃ​ដាក់​ឲ្យ​ទៅ​ខែ​មករា ចំណែក​ឯ​ ២៨​ថ្ងៃ​ដែល​នៅ​សល់​ដាក់​ឲ្យ​ទៅ​ខែ​កុម្ភៈ។

ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក កំណែ​ទម្រង់​មួយ​ចំនួន​ក៏​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ការ​ប្ដូរ​ខែ​ដែល​ទើប​បង្កើត​ថ្មី​ទៅ​ជា​ខែ​ទី១ និង​ទី២ ហើយ​មាន​ការ​បង្កើត​ថ្ងៃ​បន្ថែម ការ​លើក​ថ្ងៃ​ និង​លើក​ខែ​ជា​ដើម​នៅ​តាម​ឆ្នាំ​មួយ​ចំនួន​ទៅ​តាម​ឆ្នាំ​ និង​រដូវ​កាល​ជាក់ស្ដែង​។ បើ​ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី​កំហុស​ឆ្គង​នៅ​តែ​បន្ត​កើត​មាន​ឡើង​ទើប​ស្ដេច​ទី៣ Julius Caesar សម្រេច​រុះរើ​ប្រតិទិន​ឡើង​វិញ។ ដោយ​សារ​តែ​ស្ដេច​ថ្មី Julius Caesar នេះ​ធ្លាប់​បាន​ចំណាយ​ពេល​ធ្វើ​សង្គ្រាម​នៅ​ប្រទេស​អេហ្សីប​ច្រើន​ ហើយ​យល់​ដឹង​ច្រើន​ពី​ប្រទេស​អេហ្សីប​ និង​បាន​សម្រេច​យក​លំនាំ​តាម​អេហ្សីប​ពោល​គឺ​អនុវត្ត​ទៅ​ឆ្នាំ​សុរិយគតិ​សុទ្ធសាធ​ដែល​មួយ​ឆ្នាំ​មាន​ ៣៦៥​ថ្ងៃ​ដែល​អេហ្សីប​បាន​រក​ឃើញ​តាំង​ពី​ ២០០០ឆ្នាំ​មក​ម្ល៉េះ។ ក្រោយ​មក​ទៀត​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ក្រិក​ក៏​បាន​រក​ឃើញ​បន្ថែម​កាន់​តែ​លម្អិត​បន្ថែម​ទៀត​គឺ​មួយ​ឆ្នាំ​មាន ៣៦៥ថ្ងៃ និង​៦ម៉ោង។ មួយ​ឆ្នាំ​ ៣៦៥ថ្ងៃ​និង​៦ម៉ោង​នេះ​ហើយ​ដែល​ Julius Caesar បាន​សម្រេច​យក​មក​រៀប​ចំ​ប្រតិទិន​ថ្មី​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា Julian calendar។ ប្រតិទិន​ថ្មី​របស់​ Julius Caesar នេះ​នៅ​បន្ត​ប្រើប្រាស់​លំនាំ​ខែ​ដដែល​គឺ​ចាប់​ពី​ខែ​មករា និង​បញ្ចប់​នៅ​ខែ​ធ្នូ ប៉ុន្តែ​គ្រាន់​តែ​ប្រតិទិន​ថ្មី​នេះ​មាន​ថ្ងៃ​បន្ថែម​ចំនួន​១០​ថ្ងៃ​ដើម្បី​បង្គ្រប់ ៣៦៥​ថ្ងៃ ហើយ​ថ្ងៃ​ទាំង​១០​នេះ​ត្រូវ​បាន​យក​ទៅ​ពង្រាយ​តាម​ខែ​នីមួយៗ​លើក​លែង​តែ​ខែ​កុម្ភៈ​ដោយ​គេ​ទុក​ឲ្យ​នៅ​ ២៨​ថ្ងៃ​ដដែល។

ប្រតិទិន Julian calendar ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើប្រាស់​ជា​ទូទៅ​អស់​រយៈ​ពេល​ ១៦០០ឆ្នាំ​ឯណោះ​ ប៉ុន្តែ​ប្រតិទិន​នេះ​មិន​ត្រឹមត្រូវ​១០០​ភាគរយ​នោះ​ទេ​ព្រោះ​ថា​ជាក់ស្ដែង​មាន​មិន​ដល់​ ៣៦៥​ថ្ងៃ​និង​៦ម៉ោង​នោះ​ទេ ពោល​គឺ​មាន​ត្រឹមតែ ៣៦៥ថ្ងៃ​ ៥​ម៉ោង ​៤៦នាទី​ និង​៤៦វិនាទី​ប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​ការ​បន្ថែម​ ១​ថ្ងៃ​បន្ថែម​រៀង​រាល់​៤ឆ្នាំ​ម្ដង​គឺ​ច្រើន​ជ្រុល។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​ឆ្នាំ ១៥៨២ ទើប​សម្ដេច​ទី ១៣​បាន​ធ្វើ​ការ​កែ​សម្រួល​ម្ដង​ទៀត ដោយ​សម្រេច​ថា​នៅ​រៀងរាល់​៤ឆ្នាំ​ម្ដង​ពោល​គឺ​ឆ្នាំ​ដែល​ចែក​ដាច់​នឹង​៤ គេ​នៅ​តែ​បន្ត​ថែម​១​ថ្ងៃ គឺ​២៩​ថ្ងៃ​នៃ​ខែ​កុម្ភៈ​ដូច​ពី​មុន​លើក​លែង​តែ​ឆ្នាំ​ណា​ដែល​ចែក​ដាច់​នឹង ១០០ តែ​ចែក​មិន​ដាច់​នឹង​ ៤០០​ នោះ​ថ្ងៃ​ទី ២៩​ ខែ​កុម្ភៈ​នេះ​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​បន្ថែម​នោះ​ទេ។ ប្រតិទិន​ថ្មី​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ Gregorian calendar យើង​បាន​បន្ត​ប្រើ​ប្រាស់​រហូត​មក​ទល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ៕


របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

អត្ថបទកម្សាន្ត

មើលទាំងអស់ ➧

ទៅ​សៀមរាប​កុំ​ភ្លេច​ចូល​មើល​ពិព័រណ៍​សំលៀកបំពាក់​ប្រពៃណី​បុរាណ​ខ្មែរ សម្រាប់ភ្ញៀវ​ខ្មែរ​ ១ពាន់​រៀល​ប៉ុណ្ណោះ

ដំណឹង​ល្អ​សម្រាប់​ទេសចរ​ដែល​ទៅ​លេង​លេង​កម្សាន្ត​ក្នុង​ខេត្ត​សៀមរាប​កុំ​ភ្លេច​ឆៀង​ចូល​ទស្សនា ពិព័រណ៍​សម្លៀកបំពាក់​បុរាណ​ដែល​ជា​កេរ្តិ៍​ដំណែល​ដូន​តា​បាន​បន្សល់​ទុក​តាំង​ពី​យូរ​លង់​នៅ​ឯ​សារមន្ទីរ​វាយនភណ្ឌ​ប្រពៃណី​អាស៊ី។

កម្ពុជាត្រូវជ្រើសជា «ប្រទេសកិត្តិយស» ក្នុងមហោស្រពភាពយន្តនិយាយភាសាបារាំងទីក្រុង Angoulême

អបអរ​កម្ពុជា​ដែល​ត្រូវ​បាន​ជ្រើស​រើស​ជា​ប្រទេស​កិត្តិយស​សម្រាប់​មហោស្រព​ភាពយន្ត​និយាយ​ភាសា​បារាំង​ទីក្រុង Angoulême លើក​ទី​១៩ ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី ២៤ ដល់​ថ្ងៃ​ទី ២៩ ខែ សីហា ឆ្នាំ ២០២៦។

ឆ្នាំមុនមករៀបចំកម្មវិធីបង្ហាញម៉ូដនៅប្រាសាទខ្មែរ ស្រាប់តែស្ងាត់ៗនេះប្រធានក្រុមហ៊ុន Bvlgari Jc babin ត្រឡប់មកសៀមរាបម្ដងទៀត

ជឿ​ថា​ប្រិយមិត្ត​ពិត​ជា​ចាំ​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍ Bvlgari Aeterna Angkor Thom High Jewelry នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប កាលពី​ថ្ងៃ​២១ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៥ ដោយ​បាន​នាំ​យក​គ្រឿងអលង្ការ​មាន​តម្លៃ និង​ជា​របស់​ប្រណិត​មក​កម្ពុជា មាន​តម្លៃ​

សាស្ត្រាចារ្យ ខ្លូត រតនា ចង់ឱ្យមានអ្នកបន្តវេន ត្បិតមិនចង់ឃើញ «ល្ខោននិយាយ» ត្រូវបាត់បង់

មិន​ត្រឹម​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​មួយ​រូប​ដែល​កំពុង​បង្ហាត់​បង្រៀន​កូន​សិស្ស​លើ​ជំនាញ​សិល្បៈ​បុរាណ​លោក ខ្លូត រតនា ជា​ជើង​ចាស់​មួយ​រូប​ដែល​ធ្លាប់​បាន​ប្រឡូក​ក្នុង​វិស័យ​ភាពយន្ត​ក្នុង​នាម​ជា​ផលិតករ តារា​សម្ដែង និង​ជា​អ្នក​ដឹក​

សឹងមិនគួរឲ្យជឿតារាចម្រៀងប្រុសអាមេរិក Jason Derulo ស្នើសុំ មាលា ធ្វើវីដេអូខ្លីសម្រាប់បទចម្រៀងថ្មីលោក

តារា​ម៉ូដែល និង​ជា​តារា​ភាពយន្ត​កម្ពុជា Mélia Constantin ជា​កូន​កាត់​ខ្មែរ​បារាំង បាន​សាង​រឿង​ភ្ញាក់ផ្អើល​មួយ​នា​ថ្ងៃ​នេះ ដោយ​កញ្ញា​បាន​បង្ហាញ​សារ​ឆ្លើយឆ្លង​រវាង​នាង និង​តារា​ចម្រៀង​អាមេរិក Jason Derulo

ChatGPT និង Gemini ក្លាយជា AI ដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់ដល់ខ្ទង់ពាន់លាននាក់!

ប្រសិនបើត្រឡប់ទៅប៉ុន្មានឆ្នាំមុន គ្មាននរណានឹកស្មានដល់ថា Chatbot AI នឹងក្លាយជាសេវាកម្មដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់រហូតដល់កម្រិត «ពាន់លាននាក់» នោះឡើយ។ ប៉ុន្តែនៅពេលនេះ រូបភាពនោះកំពុងតែក្លាយជាការពិត

ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​សិល្បៈ​ភាពយន្ត បញ្ជាក់ច្បាស់ថា Zhu ZhengTing នឹង​មក​កម្ពុជា​ ចូលរួម 4th CAFF

តារា​សម្ដែង/ចម្រៀង​ចិន​ល្បី​ឈ្មោះ Zhu ZhengTing នឹង​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​កម្ពុជា​ចូលរួម​ព្រឹត្តិការណ៍​មហោស្រព​ភាពយន្ត​អាស៊ី​កម្ពុជា ដើម្បី​ដើរ​លើ​វេទិកា​កម្រាល​ព្រំ​ក្រហម ក្នុង​នាម​ជា​ទូត​សុឆន្ទៈ 4th CAFF ។

ក្រោយឈ្នះជយលាភី 2nd Runner up Face of Cambodia 2026 សំអុល គុណយ៉ាន្នី សម្រេចបន្តក្ដីស្រមៃ​ចេញទៅសិក្សានៅអាមេរិក

កញ្ញា សំអុល គុណយ៉ាន្នី តារាម៉ូដែលវ័យក្មេងពោរពេញដោយសមត្ថភាព ថ្មី​ៗ​នេះ​ទើប​តែ​ដណ្ដើម​បាន​ជយលាភី​លំដាប់​រង​ទី ២ ក្នុង​កម្មវិធី Face of Cambodia 2026 បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ចេញ​ទៅ​បន្ត​ការ​សិក្សា​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក

ដឹងតែល្អមើលឆ្នាំនេះ! មហោស្រព​ល្ខោននិយាយទូទាំងប្រទេស ក្រោមប្រធានបទ «ចង្កឹះមួយបាច់»

ជា​ទស្សនីយភាព​មួយ​ដ៏​កម្រ និង​មាន​តម្លៃ​បំផុត​នៅ​កម្ពុជា ខណៈ​ដែល​អ្នក​បន្តវេន​ថែ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​បាន​ពូត​ដៃ​រួបរួម​គ្នា​ជា​កម្លាំង​រៀប​ចំ​ឱ្យ​មាន​ព្រឹត្តិការណ៍​មហោស្រព​ល្ខោន​និយាយ​ទូទាំង​ប្រទេស​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ។

ពូកែមែនយប់មិញ Isabella Galliano ក្លាយជាជើងឯក Face of Cambodia Kids & Junior 2026

យុវតី Isabella Galliano កូន​ខ្មែរ​កាត់​អាមេរិក ដែល​ទើប​តែ​ឈ្នះ Cosmo Kid’s Star 2026 ដោយ​បាន​ផ្ដួល​បេក្ខជន​ជាច្រើន​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម​កាលពី​សប្ដាហ៍។ រំលង​តែ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ Isabella បាន​ដណ្ដើម​បាន​ជ័យជម្នះ​មួយ​ទៀត​នៅ​ក្នុង​ស្រុក គឺ​ក្លាយ​ជា