ដឹង​នៅ៖ ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ខែ​កុម្ភៈ​មាន​ត្រឹមតែ ២៨ថ្ងៃ?

ប្រតិទិន​សុរិយគតិ​ដែល​យើង​ប្រើ​ជា​លក្ខណៈ​សកល​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​មាន​ឈ្មោះ Gregorian calendar ដែល​ជា​ប្រតិទិន​ដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ចក្រភព​រ៉ូម ហើយ​ភាព​ខុស​ប្លែក​គេ​របស់​ខែ​កុម្ភៈ​ក៏​មាន​ប្រភព​ចេញ​ពី​ចក្រភព​​រ៉ូម​ដូចគ្នា​ដែរ។ ដើម្បី​រក​ហេតុផល​ថា​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ខែ​កុម្ភៈ​មាន​ត្រឹម​តែ​ ២៨​ថ្ងៃ​យើង​ត្រូវ​ក្រឡេក​ទៅ​មើល​រឿង​រ៉ាវ និង​ប្រវត្តិ​ដើម​ដំបូង​នៃ​ប្រតិទិន​សុរិយគតិ​ជា​មុន​សិន។

ដើម​ឡើយ​ប្រតិទិន​ដំបូង​ដែល​ចក្រភព​រ៉ូម​បាន​បង្កើត​ឡើង​កាល​ពី​ ៧០០​ឆ្នាំ​មុន​គ្រិស្តសករាជ​មាន​ត្រឹម​តែ​ ១០​ខែ​ប៉ុណ្ណោះ​ពោល​គឺ​ចាប់​ពី​ខែ​មីនា​ដល់​ខែ​ធ្នូ។ នៅ​ក្នុង​ប្រតិទិន​ដើម​ដំបូង​នោះ​ ៤ខែ​មាន​៣១ និង​៦ខែ​ផ្សេង​ទៀត​មាន​ ៣០ថ្ងៃ គិត​ជា​សរុប​មួយ​ឆ្នាំ​មាន​ត្រឹម​តែ ៣០៤​ថ្ងៃ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​តិច​ជាង​ឆ្នាំ​ពិត​ប្រាកដ​រហូត​ដល់​ទៅ​ ៦១ថ្ងៃ។ ដោយ​មើល​ឃើញ​ពី​ភាព​ខុស​ប្រក្រតី​បែប​នេះ ស្ដេច​ថ្មី​ដែល​ជា​ស្ដេច​ទី២ ​ទើប​ឡើង​គ្រង​រាជ​ Numa Pompilius បាន​សម្រេច​ធ្វើ​ការ​កំណត់​ប្រតិទិន​សាជា​ថ្មី​តាម​វដ្ដ​ចន្ទគតិ​ ដើម្បី​ឱ្យ​វា​កាន់​តែ​មាន​ភាព​សុក្រឹត​និង​ច្បាស់លាស់​ជាង​មុន។ ការ​កំណត់​ប្រតិទិន​សាថ្មី​នេះ​បាន​បន្ថែម​ ២​ខែ​ទៀត​គឺ​ខែ​មករា និង​កុម្ភៈ​ដើម្បី​បង្គ្រប់​ ៣៥៥ថ្ងៃ​នៃ​ឆ្នាំ​ចន្ទគតិ។

ដោយ​សារ​តែ​ស្ដេច Pompilius ជា​មនុស្ស​ដែល​មាន​ជំនឿ​ថា​លេខ​គូ​គឺ​ជា​លេខ​មិន​ល្អ ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​ប្រតិទិន​ថ្មី​នេះ​ត្រូវ​ដំឡើង​មួយ​ថ្ងៃ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​លេខ​សេស​ពោល​គឺ​មួយ​ឆ្នាំ​មាន ៣៥៥​ថ្ងៃ ហើយ​ចំនួន​ថ្ងៃ​នៃ​ខែ​នីមួយៗ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​លេខ​សេស​ផង​ដែរ​ពោល​គឺ​ ៤​ខែ​ដែល​មាន​៣១ថ្ងៃ​ត្រូវ​ទុក​ឲ្យ​នៅ​ដដែល ចំណែក​ឯ​ ៦ខែ​មុន​ដែល​មាន​៣០​ថ្ងៃ​ត្រូវ​បន្ថយ​មួយ​ថ្ងៃ​មក​ត្រឹម ២៩​ថ្ងៃ​ទាំង​អស់។ ចំពោះ​ខែ​ ២​ទៀត​ដែល​ទើប​បង្កើន​ថ្មី​ដោយ​សារ​តែ​ចំនួន​ថ្ងៃ​ដែល​នៅ​សល់​មិន​អាច​ចែក​ឲ្យ​ចេញ​ជា​លេខ​សេស​ទាំង​ ២​បាន ទើប​ស្ដេច Numa Pompilius សម្រេច​យក​ ២៩​ថ្ងៃ​ដាក់​ឲ្យ​ទៅ​ខែ​មករា ចំណែក​ឯ​ ២៨​ថ្ងៃ​ដែល​នៅ​សល់​ដាក់​ឲ្យ​ទៅ​ខែ​កុម្ភៈ។

ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក កំណែ​ទម្រង់​មួយ​ចំនួន​ក៏​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ការ​ប្ដូរ​ខែ​ដែល​ទើប​បង្កើត​ថ្មី​ទៅ​ជា​ខែ​ទី១ និង​ទី២ ហើយ​មាន​ការ​បង្កើត​ថ្ងៃ​បន្ថែម ការ​លើក​ថ្ងៃ​ និង​លើក​ខែ​ជា​ដើម​នៅ​តាម​ឆ្នាំ​មួយ​ចំនួន​ទៅ​តាម​ឆ្នាំ​ និង​រដូវ​កាល​ជាក់ស្ដែង​។ បើ​ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី​កំហុស​ឆ្គង​នៅ​តែ​បន្ត​កើត​មាន​ឡើង​ទើប​ស្ដេច​ទី៣ Julius Caesar សម្រេច​រុះរើ​ប្រតិទិន​ឡើង​វិញ។ ដោយ​សារ​តែ​ស្ដេច​ថ្មី Julius Caesar នេះ​ធ្លាប់​បាន​ចំណាយ​ពេល​ធ្វើ​សង្គ្រាម​នៅ​ប្រទេស​អេហ្សីប​ច្រើន​ ហើយ​យល់​ដឹង​ច្រើន​ពី​ប្រទេស​អេហ្សីប​ និង​បាន​សម្រេច​យក​លំនាំ​តាម​អេហ្សីប​ពោល​គឺ​អនុវត្ត​ទៅ​ឆ្នាំ​សុរិយគតិ​សុទ្ធសាធ​ដែល​មួយ​ឆ្នាំ​មាន​ ៣៦៥​ថ្ងៃ​ដែល​អេហ្សីប​បាន​រក​ឃើញ​តាំង​ពី​ ២០០០ឆ្នាំ​មក​ម្ល៉េះ។ ក្រោយ​មក​ទៀត​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ក្រិក​ក៏​បាន​រក​ឃើញ​បន្ថែម​កាន់​តែ​លម្អិត​បន្ថែម​ទៀត​គឺ​មួយ​ឆ្នាំ​មាន ៣៦៥ថ្ងៃ និង​៦ម៉ោង។ មួយ​ឆ្នាំ​ ៣៦៥ថ្ងៃ​និង​៦ម៉ោង​នេះ​ហើយ​ដែល​ Julius Caesar បាន​សម្រេច​យក​មក​រៀប​ចំ​ប្រតិទិន​ថ្មី​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា Julian calendar។ ប្រតិទិន​ថ្មី​របស់​ Julius Caesar នេះ​នៅ​បន្ត​ប្រើប្រាស់​លំនាំ​ខែ​ដដែល​គឺ​ចាប់​ពី​ខែ​មករា និង​បញ្ចប់​នៅ​ខែ​ធ្នូ ប៉ុន្តែ​គ្រាន់​តែ​ប្រតិទិន​ថ្មី​នេះ​មាន​ថ្ងៃ​បន្ថែម​ចំនួន​១០​ថ្ងៃ​ដើម្បី​បង្គ្រប់ ៣៦៥​ថ្ងៃ ហើយ​ថ្ងៃ​ទាំង​១០​នេះ​ត្រូវ​បាន​យក​ទៅ​ពង្រាយ​តាម​ខែ​នីមួយៗ​លើក​លែង​តែ​ខែ​កុម្ភៈ​ដោយ​គេ​ទុក​ឲ្យ​នៅ​ ២៨​ថ្ងៃ​ដដែល។

ប្រតិទិន Julian calendar ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើប្រាស់​ជា​ទូទៅ​អស់​រយៈ​ពេល​ ១៦០០ឆ្នាំ​ឯណោះ​ ប៉ុន្តែ​ប្រតិទិន​នេះ​មិន​ត្រឹមត្រូវ​១០០​ភាគរយ​នោះ​ទេ​ព្រោះ​ថា​ជាក់ស្ដែង​មាន​មិន​ដល់​ ៣៦៥​ថ្ងៃ​និង​៦ម៉ោង​នោះ​ទេ ពោល​គឺ​មាន​ត្រឹមតែ ៣៦៥ថ្ងៃ​ ៥​ម៉ោង ​៤៦នាទី​ និង​៤៦វិនាទី​ប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​ការ​បន្ថែម​ ១​ថ្ងៃ​បន្ថែម​រៀង​រាល់​៤ឆ្នាំ​ម្ដង​គឺ​ច្រើន​ជ្រុល។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​ឆ្នាំ ១៥៨២ ទើប​សម្ដេច​ទី ១៣​បាន​ធ្វើ​ការ​កែ​សម្រួល​ម្ដង​ទៀត ដោយ​សម្រេច​ថា​នៅ​រៀងរាល់​៤ឆ្នាំ​ម្ដង​ពោល​គឺ​ឆ្នាំ​ដែល​ចែក​ដាច់​នឹង​៤ គេ​នៅ​តែ​បន្ត​ថែម​១​ថ្ងៃ គឺ​២៩​ថ្ងៃ​នៃ​ខែ​កុម្ភៈ​ដូច​ពី​មុន​លើក​លែង​តែ​ឆ្នាំ​ណា​ដែល​ចែក​ដាច់​នឹង ១០០ តែ​ចែក​មិន​ដាច់​នឹង​ ៤០០​ នោះ​ថ្ងៃ​ទី ២៩​ ខែ​កុម្ភៈ​នេះ​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​បន្ថែម​នោះ​ទេ។ ប្រតិទិន​ថ្មី​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ Gregorian calendar យើង​បាន​បន្ត​ប្រើ​ប្រាស់​រហូត​មក​ទល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ៕



របាយការណ៍ថ្មីៗ

មើលទាំងអស់ ➧

អត្ថបទកម្សាន្ត

មើលទាំងអស់ ➧

មិនថានៅ ញ៉ូវយ៉ក Fashion Week និង ប៉ារីស Fashion Week ឈុត ALmée Couture ទទួលបានការកោតសរសើរខ្លាំង

ព្រឹត្តិការណ៍ Fashion Week លំដាប់​ពិភពលោក​ឆ្នាំ​នេះ ក៏មាន​ប្រេនកម្ពុជា​ដែល​ល្បី​ខាង​សម្លៀកបំពាក់ Couture ចូលរួម​បង្ហាញ​លើ Runway ដ៏​អស្ចារ្យ ២ នោះ​គឺ New York F

ដូចរឿងភាគ AI!  បុរសជនជាតិចិនម្នាក់រៀបការជាមួយអូន និងរៀបចំពិធីបង្កក់កូន ១០០ ថ្ងៃជាមួយគេនៅថ្ងៃតែមួយទីតាំងតែមួយ

បុរសម្នាក់នៅក្នុងខេត្ត Guizhou ប្រទេសចិនបានបង្កឱ្យមានភាពចម្រូងចម្រាស បន្ទាប់ពីលោកបានរៀបចំពិធីមង្គលការ និងពិធីអបអរសាទរខួប ១០០ថ្ងៃ កូនរបស់លោកជាមួយស្ត្រីម្នាក់ទៀត

ឆ្ងាញ់មិនគិតនាំហានិភ័យដល់ជីវិត! គ្រោះថ្នាក់នៃការបរិភោគសាច់ឆ្កែ សូម្បីតែអង្គការសុខភាពពិភពលោកក៏ធ្លាប់ព្រមានច្រើនដង

ពីមាត់មួយទៅមាត់គេច្រើនតែលើកឡើងថាការទទួលទានសាច់ឆ្កែនឹងជួយបង្កើនកម្ដៅដល់រាងកាយ បំបាត់ភាពត្រជាក់ ឬជាថ្នាំប៉ូវកម្លាំងជាដើម។

ខ្សែភាពយន្តឯកសារ «LOOT: ការវិលត្រឡប់មកវិញនូវរតនសម្បត្តិវត្ថុកម្ពុជា» ត្រៀមចាក់បញ្ចាំងនៅតាមរោងភាពយន្តទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦

ខ្សែភាពយន្តឯកសារកម្រិតអន្តរជាតិ “LOOT” ដែលលាតត្រដាងពីបញ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មជួញដូរវត្ថុបុរាណខ្មែរជាសកល ដោយខុសច្បាប់ពីសំណាក់ជនបរទេស ត្រូវ

សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច និង AI ធ្វើឱ្យទីផ្សារការងារសម្រាប់និស្សិតទើបបញ្ចប់ការសិក្សានៅចក្រភពអង់គ្លេសធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុត

និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សានៅចក្រភពអង់គ្លេសកំពុងប្រឈមមុខនឹងទីផ្សារការងារដែលចង្អៀតជាងមុន ដោយសារកាលពីខែ កក្កដា កន្លងទៅ ការផ្សព្វផ្សាយស្វែងរកបុគ្គលិកសម្រាប់និស្សិតទើប

អាវល្ខោន (អាវណយ) ឯកសណ្ឋានហាត់សម របស់នាដកាខ្មែរ តាំងពីបុរាណ ដល់បច្ចុប្បន្ន

កម្ពុជា ជា​ប្រទេស​​ដែល​មាន​វប្បធម៌​វ័យ​ចំណាស់​មួយ​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក្នុង​សម្លៀកបំពាក់​ក៏​ខ្មែរ មាន​ភាព​ច្នៃ​ប្រតិដ្ឋ​ខ្ពស់ ហើយ​បន្សល់​ទុក​ដល់​កូនចៅ​ជំនាន់​ក្រោយ

ប្រូម៉ូសិនអស់ស្ទះ! ហាងសម្លៀកបំពាក់និងស្បែកជើងកីឡា SKOR CAMBODIA បញ្ចុះតម្លៃរហូតដល់ ៧០%

ប្រូមូសិន​ពិសេស​មិន​ធ្លាប់​មាន ហាង​លក់​ទំនិញ​កីឡា និង​សម្លៀកបំពាក់ Multi-Brand សុទ្ធ ១០០% SKOR Cambodia ប្រកាសរៀប​ចំ​កម្មវិធី Year End Sale ដោយ​មាន​ការ​បញ្ចុះ​តម្លៃ​រហូត​ដល់ ៧០% លើ​ទំនិញ Original ជា​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ហាង។ អតិជន SKOR ទាំង​អស់

ប៉ូលីសហុងកុងបើកការស៊ើបអង្កេតភ្លាមៗលើករណីក្មេងស្រីអាយុ ១០ ឆ្នាំយួរថង់ស្រាបៀរ

យោងតាមសារព័ត៌មាន South China Morning Post ប៉ូលីសហុងកុងទទួលបានការរាយការណ៍កាលពីម្សិលមិញអំពីក្មេងស្រីម្នាក់កំពុងស្លៀកឯកសណ្ឋានសាលាហើ

សូម៉ា របស់ផលិតកម្ម Wonder Film សរសេររឿងតាំងពី ២០១២ និងប្រើពេលថតជាង២ ឆ្នាំ ទីបំផុតបានចេញបញ្ចាំងហើយ

ភាពយន្ត sci-fi ដែលកូនខ្មែរបានផលិត​ត្រូវបានត្រួតពិនិត្យ​ និង​ធ្លាប់​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ផ្ទាល់​ពី​សំណាក់​ក្រសួង​វប្បធម៌ និង​វិចិត្រ​សិល្បៈ​បាន​ចេញ​លិខិត​សរសើរ

ពិធីជួបសំណេះសំណាល ដែលសមាគមសិល្បករខ្មែរ​បានរៀបចំដើម្បីជាការដឹងគុណ វីរសិល្បករ​ នាឳកាសបុណ្យភ្ជុំ

ដោយ​មាន​ស្មារតី​លើក​កម្ពស់​អ្នក​សិល្បៈ​របស់​​សំណាក់​លោកជំទាវ​អ្នក​ឧកញ៉ា​ ម៉ៅ ចំណាន ព្រម​ជាមួយ​លោកជំទាវបណ្ឌិតសភាចារ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ សម