ពេលនិយាយដល់មនុស្សមានបំផុតលើពិភពលោក យើងតែងគិតដល់ឈ្មោះ Elon Musk, Jeff Bezos, Bill Gates និងមហាសេដ្ឋីឥណ្ឌា Gautam Adani ជាដើម។ ពិតណាស់ ថាការគិតនេះជាតួលេខត្រឹមត្រូវតែវាគ្រាន់ជាការគណនាការវិវត្តន៍នៃតួលេខបច្ចុប្បន្នភាពប៉ុណ្ណោះ មិនមែនការគិតពេញមួយប្រវត្តិសាស្ត្រនោះឡើយ តែបើចង់ដឹងថានរណាជាមនុស្សមានបំផុតធ្លាប់រស់នៅលើផែនដី គេត្រូវត្រលប់ទៅមើលប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោកទាំងស្រុង។

បើគេគិតត្រឡប់ទៅក្រោយបន្តិច គេនឹងនឹកដល់ឈ្មោះមហាសេដ្ឋីល្បីៗមួយចំនួនទៀត ដូចជាមហាសេដ្ឋីជំនួញអាមេរិក John D. Rockefeller, Cornelius Vanderbilt, Henry Ford និងគ្រួសារអធិរាជ Romanov របស់រុស្ស៊ីក៏មានទ្រព្យសម្បត្តិមហាសាលផងដែរ។
ប៉ុន្តែបើគេគិតត្រលប់ទៅក្រោយពេញមួយប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោកវិញ គេអាចរកឃើញបុរសមានបំផុតគ្រប់ពេល មិនត្រឹមតែមានជាងមហាសេដ្ឋីបច្ចេកវិទ្យានាពេលបច្ចុប្បន្ន និងមហាសេដ្ឋីបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងមានជាងស្ដេចដ៏អស្ចារ្យមួយចំនួនក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពដូចជា Augustus Caesar និង William the Conqueror ទៅទៀត។
បើតាមប្រវត្តិវិទូ បានឲ្យដឹងថាមនុស្សដែលមានជាងគេបំផុតធ្លាប់រស់នៅលើផែនដីគឺបុរសម្នាក់ឈ្មោះ Mansa Musa។ Musa ជាស្ដេចមួយអង្គនៅអាហ្វ្រិកខាងលិចកំឡុងសតវត្សទី១៤ ដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិគឺ «មិនអាចបរិយាយបាន» ឬ «មិនអាចយល់បាន» បើយោងទៅតាមកាសែត BBC។ យ៉ាងណាមិញ តើគាត់ជានរណាឲ្យពិត ហើយហេតុអ្វីបានជាគាត់មានទ្រព្យមហាសាលបែបនេះ?
Mansa Musa គឺជាស្ដេចស៊ុលតង់នៃចក្រភពម៉ាលី
ក្នុងភាសា ម៉ាន់ឌីងកា ពាក្យ «Mansa» មានន័យថាស៊ុលតង់ ដែលត្រូវបានកត់ត្រាដោយ Musa Keita ក្នុងកំឡុងរាជវង្ស Keita នេះបើយោងតាម BBC។ Mansa Musa បានចាប់កំណើតនៅក្នុងក្រុមគ្រួសាររាជវង្ស និងបានឡើងគ្រងរាជពេលដែលបងប្រុសរបស់ខ្លួនស្តេច Mansa Abu-Bakr បានដាក់រាជ្យនៅឆ្នាំ ១៣១២ នៃគ.ស។ តាមការកត់ត្រារបស់ប្រវត្តិវិទូ Mansa Abu-Bakr ត្រូវជាបងប្រុស Mansa Musa ជាមនុស្សដែលចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងលើមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិច ហើយក្រោយដាក់រាជ្យស្ដេចអង្គនេះបានចាកចេញពីប្រទេសជាមួយកប៉ាល់ប្រមាណ ២ពាន់គ្រឿង រួមជាមួយនឹងស្រីស្នំ និងទាសកររាប់ពាន់នាក់ ហើយមិនបានត្រលប់ចូលប្រទេសវិញជារៀងរហូត។
ខណៈនោះ Mansa Musa បានឡើងគ្រងរាជ្យ និងក្លាយជាស្ដេចស៊ុលតង់ទី៩ នៃអាណាចក្រអាហ្វ្រិកខាងលិច ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនទៅហើយគ្រានោះ។ បន្តមកនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះអង្គ ព្រះរាជាណាចក្រម៉ាលីបានរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង។ ព្រះអង្គបានបញ្ចូលទីក្រុងថ្មីចំនួន ២៤រួមទាំង Timbuktu ផងដែរ។
ការមានមានដីដ៏ធំមហិមាបែបនេះបានមកនូវធនធានកម្រដ៏អស្ចារ្យដូចជា មាស និងអំបិល។ ក្នុងរជ្ជកាល Mansa Musa ចក្រភពម៉ាលីមានចំនួនមាសជាងពាក់កណ្ដាលនៃមាសសរុបរបស់ពិភពលោក បើយោងទៅតាមឯកសាររបស់សារមន្ទីរអង់គ្លេស។ ហើយមាសទាំងអស់នេះគឺជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ស្ដេចតែម្នាក់គត់។
ដំណើរទៅកាន់ទីក្រុង Mecca

ត្បិតថាចក្រភពម៉ាលីមានមាសច្រើន និងសម្បូរសប្បាយយ៉ាងណាតែ ចក្រភពនេះពុំទាន់ត្រូវបានគេស្គាល់ច្បាស់ និងមានភាពល្បីល្បាញនៅឡើយ។ ប៉ុន្តែអ្វីៗត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរក្រោយស្ដេច Mansa Musa ដែលជាអ្នកគោរពសាសនាឥស្លាមផងនោះ សម្រេចធ្វើធម្មយាត្រាយក្សទៅកាន់ទីក្រុង Mecca ដោយឆ្លងកាត់វាលខ្សាច់សាហារ៉ា និងប្រទេសអេហ្ស៊ីប។
ស្ដេចអង្គនេះបានចេញដំណើរពីចក្រភពម៉ាលីដូចយករាជវាំងទាំងមូលទៅជាមួយទ្រង់ ដោយមាន នាហ្មឺនមន្ត្រីរាជវាំងទាំងអស់ ទាហាន ៦មុឺននាក់ ស្រីស្នំ អ្នកជំនួញ អ្នកចិញ្ចឹមអូដ្ឋ និងទាសករ ១២០០០ នាក់ ព្រមទាំងរទេះដាក់ពពែ និងចៀមដ៏វែងទៅជាមួយសម្រាប់ធ្វើជាអាហារ។
ពេញមួយដំណើរទៅកាន់ទីក្រុង Mecca ចក្រភពម៉ាលីត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ និងទទួលបានភាពល្បីល្បាញខ្លាំង ដោយសូម្បីពពួកទាសកររបស់ Mansa Musaក៏ពាក់អាវមាស និងសូត្រពែរ្សដ៏ល្អបំផុត។ អូដ្ឋមួយរយក្បាលជាប់គ្នា អូដ្ឋនីមួយៗមានមាសសុទ្ធរាប់រយផោន។
ក្នុងដំណើរធម្មយាត្រានេះបានបង្ហាញពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ ហើយស្ដេច Mansa Musa ថែមទាំងចែកមាសដែលស្មើនឹង ១.៥ពាន់លានដុល្លារនាពេលបច្ចុប្បន្នក្នុងពេលឆ្លងកាត់ប្រទេសអេហ្សីប និងទីក្រុង Cairo។
តែយ៉ាងណា ក្នុងដំណើរត្រលប់ទៅចក្រភពរបស់ខ្លួនវិញស្ដេចអង្គនេះបាននាំយកអ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនចូលប្រទេស និងបានកសាងគ្រឹះនៃការអប់រំ ស្ថាបត្យកម្ម អក្សរសាស្ត្រ សាលារៀន បណ្ណាល័យ ជាដើម។ ស្ដេចដែលមានទ្រព្យមហាសាលអង្គនេះនៅតែត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជា អ្នកបង្កើតការអប់រំបែបប្រពៃណីនៅតំបន់អាហ្វ្រិក បើទោះជារឿងរ៉ាវនៃចក្រភពរបស់ទ្រព្យនៅតែពុំសូវមានមនុស្សដឹងឮក្រៅពីតំបន់អាហ្វ្រិក។
ស្ដេច Mansa Musa បានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ ១៣៣៧ ក្នុងអាយុ ៥៧វស្សា ចំណែកចក្រភពរបស់ទ្រង់ត្រូវបានទទួលមរតកដោយបុត្រា ដែលគ្មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងចក្រភពនេះឲ្យរួបរួមគ្នាបានបន្តទៀតឡើយ។ រដ្ឋតូចៗបានផ្ដាច់ខ្លួន បន្តិចម្តងៗអាណាចក្រក៏អស្ចារ្យមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របានដួលរលំ ហើយក្រោយមកទៀតការមកដល់របស់ពួកអឺរ៉ុបនៅក្នុងតំបន់បានធ្វើឲ្យចក្រភពរលាយបាត់វត្តមានទាំងស្រុងតែម្តង។
បុរសមានបំផុតទាំង ១០ រូបពេញមួយប្រវត្តិសាស្ត្រភពផែនដី – ឯកសាររបស់កាសែត BBC
- Mansa Musa (១២៨០-១៣៣៧ ស្តេចនៃចក្រភពម៉ាលី) – ទ្រព្យសម្បត្តិដែល មិន អាច ពិពណ៌នាបាន
- Augustus Caesar (៦៣ មុនគ.ស – ១៤AD, អធិរាជរ៉ូម៉ាំង) – ទ្រព្យសម្បត្តិ $4.6 ពាន់ពាន់លាន
- Zhao Xu (១០៤៨-១០៨៥, អធិរាជ Shenzong នៃរាជវង្ស Song ក្នុងប្រទេសចិន) – ទ្រព្យសម្បត្តិមិនអាចគណនាបាន
- Akbar I (1542-1605, អធិរាជនៃរាជវង្ស Mughal របស់ឥណ្ឌា) – ទ្រព្យសម្បត្តិដែលមិនអាចគណនាបាន
- Andrew Carnegie (១៨៣៥-១៩១៩, មហាសេដ្ឋីឧស្សាហកម្មស្កុតឡែន-អាមេរិកកាំង) – ៣៧២ ពាន់លានដុល្លារ
- John D Rockefeller (១៨៣៩-១៩៣៧ មហាសេដ្ឋីជំនួញអាមេរិក) – ៣៤១ពាន់លានដុល្លារ
- Nikolai Alexandrovich Romanov (១៨៦៨-១៩១៨, ប្រទេសរុស្ស៊ី) – ៣០០ពាន់លានដុល្លារ
- Mir Osman Ali Khan (១៨៨៦-១៩៦៧ រាជវង្សឥណ្ឌា) – ២៣០ពាន់លានដុល្លារ
- William The Conqueror (១០២០-១០៨៧) – ២២៩ពាន់លានដុល្លារ
- Muammar Gaddafi (១៩៤២-២០១១, នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសលីប៊ី) – ២០០ពាន់លានដុល្លារ៕






















































Account
Security
Favourite Content